June 24, 2011

Radio Yerevan from Istanbul-Constantinople. Gay pride 2011.


Եթերում է Երևանը: Ժամը մեկնանց է քառասունհինգ րոպե: Հաղորդում ենք վերջին նորությունները Գեյ փրայդի շաբաթվա իրադարձություններից` Ստամբուլից:


Երեկ երեկոյան քաղաքի ամենակենտրոնում հեղափոխական տրամադրված երիտասարդությունը իրենց բողոքն արտահայտեց ձևեր թափող բուրժուա-կապիտալիստական և պարբերաբար հոմոֆոբիկ դրսևորումներ ցուցաբերող Մանգո խանութում:



Ինչպես հաղորդում են մեր թղթակից անդամները Ստամբուլի Իսթիքկալի գրասենյակից օրեր առաջ տրանսգենդեր տղամարդը մտել էր այդ էշ խանութը, շոր վերցրել և ուզել էր գնալ տղամարդկանց հանդերձարան` փորձելու: Նրան մեր որոշ հայրենակիցների նման հոմովախկոտ աշխատակիցները չեն թողել մտնի հանդերձարան, ինչի համար էլ մարդիկ հավաքվել ու կազմակերպել էին այս ակցիան:

Ցուցարարները այնպես տժժցրին խանութն իր անընդունելի դրսևորումների համար, որ հաջորդ անգամ դաս լինի սրանց ու սրանց նմանների համար: Տեսեք թե ինչ եղավ այստեղ

June 22, 2011

Մեռած արվեստի-ա-գետ Արման Գրիգորյանին

ԱՐԱՔՍ ՆԵՐԿԱՐԱՐՅԱՆ

(Ի պատասխան Արման Գրիգորյանի Ինքնագիր #3-ում տպված «3-րդ հարկ» հոդվածի)

Նարգիզը վարդի թփի տակ աճելով՝ նրան դատեց փշերի համար. Ծաղիկները չտեսավ, բարձր էին։

Բարոյական չէ սեփական ենթադրությունները չակերտավորել ուրիշի անունից. սպրդելով վարկաբեկել մերձավորներին, սույնով խոստովանելով սեփական պարտությունն ու նախանձը։

Պատմություն աղավաղելը հավասար է դավաճանության և շատ նման է մի հայտնի մարդու արտահայտությանը. «Պատմությունը կեղծ կատեգորիա է»։

Եվ ընդհանրապես արվեստը սպորտի հետ շփոթել, կամ վերաբերվել որպես այդպիսին, այն էլ անառողջ մրցակցության մեջ մտնելով՝ անհեթեթություն է, նույնն է թե տաքսու վարորդին տիեզերագնաց անվանել։ Արվեստագետի հառաջացումը անհատական առաջընթաց է, և եթե հաղթանակ էլ կա, ապա սեփական անձի նկատմամբ։

Կրկին ապացուցվում է այն տեսակետը, թե՝ ով ինչ ասում է, իրեն է ներկայացնում։

Կարծում եմ, որ ճիշտ չէր այսպես հապշտապ, կիսատ-պռատ և միակողմանի պատմություն գրել մի այնպիսի նշանակալից երևույթի մասին, ինչպիսին էր «3-րդ հարկը» (շտապողականությունդ քեզ միշտ խանգարել է «արվեստի օլիմպիական չեմպիոն» դառնալ. որքան շտապեցիր, այնքան հետ ընկար)։

Որքան էլ փորձել ես մի քանի ճշմարտանման դրվագներով խճողել պատմությունդ, միևնույն է այն շինծու ու կեղծ է, ինչպես քո կազմակերպած բոլոր «հարկերը»։ Մասնակից արվեստագետները իրական ու նվիրյալ էին, միայն այդ ու նրանց անկեղծությունն էր գրավականը այդ ցուցահանդեսների հաջողության, և քո բոլոր ճիգերը՝ դրանք դարձնել քո կիլոմետրանոց գործերի ֆոն, չհաջողվեցին։ Ամեն անգամ փայլողը՝ (ոչ թե հաղթողը) ավաղ, դու չէիր։ Այդ էր պատճառը, որ «հարկ» ներմուծեցիր նախկին հակառակորդ «ասսերին» ավելի գեղատեսիլ ֆոն ստեղծելու համար (երբեք առանց շահի ոչինչ չես արել) և . . . քանդեցիր «հարկը»։

Եթե երբևէ ինքդ քեզ հարց ես տվել, թե ինչու քանդվեց «հարկը», ապա հիշիր առաջին դավաճանությունդ «պալատական» նկարիչների հետ՝ նոնկոնֆորմիստ սկանդալիստներին ընդԴԵՄ. ԴԵՄոն, ԴԵՄոնտաժ, ԴԵՄոնստրացիա, ԴԵՄոկրատ, ԴԵՄակիաժ։

Ավելին չեմ ուզում գրել, ովքեր պետք է՝ ամեն ինչ գիտեն, ովքեր չգիտեն՝ պետք չէ ամեն ինչ իմանան։ Ուղղակի՝ եթե ուզում ես մի բան ջատագովել, արա այդ առանց մաղձի, իսկ եթե ուզում ես օբյեկտիվ լինել, եղիր ազնիվ մինչև վերջ. Մի մոռացիր, որ մարդուն դատում են իր իսկ բերանից դուրս եկած խոսքերը։

Ոչ ոք չի մոռացվել, ոչինչ չի մոռացվել։

--
Անտիպ, 2008թ.։Ա. Ներկարարյանի անձնական արխիվից։

June 19, 2011

QY at Transkaukazja in Prague!


June 22, 2011
20:00 – 23:00
Divus
Jižní křídlo / South Wing Bubenská 1 Praha 7

Screening: Armenian evening

Part I: MY BLOOD DOES NOT REMEMBER YOUR HISTORY, 2002
Video works of lusine davidyan / lusine talalyan / / queeringyerevan.blogspot.com
- Embryonic death embedded in your body – 2003 / 11:05
- Untitled – 2004, 8:45
- Untitled – 2004, 0:35
- Untitled – 2003, 9:00
- Don’t be silent – 2009, 5:58
- Barricade – 19.02.2008, 2 p.m. / 9:01
- (N/T) – 2008, 1:29 / 1:49
- Lace – 2008, 1:13
- Is It a Boy or a Girl? – 2010 / 3:05
- Occupied – 2011, 1:09
Video work by lusine talalyan, Arpi Adamyan, Shushan Avagyan:
- Охота (Hunt) – 2011, 0:51

Part II: Georgi Vanyan:
- Documentary by "Open up the border!" (in Russian, DVD, 77 min)
- South Caucasus Improvisation, 12’, DVD, 2007

Part III:
Armenian Fragments: A musical journey through Armenia and Nagorny Karabakh.
38:00, 2009. Film by Holger Wendland.

Click here to see the full program.

June 15, 2011

"Fragments: Revision or Endless Reincarnation"









Solo project by Narine Zolyan.
Armenian Center for Contemporary and Experimental Art, 14 June, 2011.





". . . After all where is the border between the real and the imaginary? Who keeps the score in retrospect? Who does the coordinating, and who does the re-checking? Death of the author is only a postmodernistic gimmick, a simulacrum . . . Multiplicity of meaning of text does not exclude possibility of authorship as well as co-authorship during multilateral reading, in this case reading of my artistic biography in the context of the exhibition."—From the artist's statement.






«Քանի որ Հեղինակը չեզոքացված է, ապա բոլորովին ապարդյուն են դառնում տեքստի «վերծանման» բոլոր հավակնությունները: Տեքստին Հեղինակ վերագրել նշանակում է կաշկանդել տեքստը, օժտել նրան վերջնական նշանակությամբ»:—Ռոլան ԲարթՖրագմենտներ. վերանայում կամ անվերջ վերամարմնավորում

«. . . Ի վերջո, որտե՞ղ է անցնում Իրականի և Երևակայականի միջև սահմանը, ո՞վ է հետադարձ հաշիվը պահում, ո՞վ է ընթերցում, ո՞վ է համադրում, և ո՞վ է վերստուգում: Հեղինակի մահն ընդամենը պոստմոդեռնիստական հնարք է, սիմուլյակր . . . Տեքստի բազմակողմանիությունը չի բացառում և հեղինակության, և համահեղինակության հնարավորությունն ընթերցման բազմակողմանիության մեջ` տվյալ դեպքում ցուցահանդեսի տեսքով իմ ստեղծագործական կենսագրության ընթերցման»:Նարինե Զոլյան


June 12, 2011

Second Thoughts on Victimization

Reading and images presented by Nancy Agabian at the "Second Thoughts on the Memory Industry" Symposium, New York Institute for the Humanities, New York University. May 7, 2011.

The song “Victim” was composed around 1997, when I was the lead singer for the punk-folk duo Guitar Boy, active in the performance art scene in Los Angeles. At the time, I had been reading The Drama of the Gifted Child by Alice Miller and was struck by her use of the term “victim” to define a mindset brought on by hurtful experiences from childhood, later affecting relationships with others. Through this lens, my life suddenly looked like nothing more than an endless series of victimized roles. I didn't know if Miller was onto something or I was taking her theory too far, so I made a song out of an absurd situation: feeling victimized by being diagnosed as a victim.

Around ten years later, I found myself in Armenia on a Fulbright, working among a community of artists who connected to the more defiant Guitar Boy songs during a time of stunted social change. The songs eventually found their way to Yeva Khachatryan, then a curator at the Armenian Center for Contemporary and Experimental Art (NPAK), who asked me to revive them for an upcoming exhibition of feminist art. This was problematic; I had come to feel uncomfortable performing in front of an audience, and I didn't know how to present the songs without Ann Perich, my musical partner and accompanist on the dulcimer.

But the idea of singing “Victim” for an Armenian audience was compelling. I wondered what kind of response the Victim song would elicit from Armenians, who feel exploited by their own government, who have historically been persecuted by the genocide of 1915, Stalinist purges, and now by the closed borders of their neighbors.

The film Borat had just come out and the image of Pamela Anderson getting stuffed into an ornately-decorated, old-world body-bag was stuck in my mind. I thought it might be easier for me to sing “Victim” while inside of a sack, which also represented my feelings, as a woman, of being enclosed and compressed; people, strangers even, often asked me why I didn't dye my grey hair, wear makeup, or, as they termed it, “take care of myself” since appearance was of dire importance, the means by which a woman could attract a husband and start a family, women’s primary role in Armenian society; consequently, the desire for a woman to work outside of the home was seen as a threat to the social fabric of the nation. I didn't know how to battle such sexist notions, which I had always taken for granted as vanquished by the second wave of feminism.

With these thoughts in mind, I began working on a performance that I hoped would serve as a collective ritual to help transcend a victimized mindset. From the second hand store I found a homely curtain that was long enough to fit my body and sewed it into a sack. I cut out a V for Victim from red fabric and sewed it onto the bag, trimming it with black sequins.

I often felt victimized in Yerevan in my day to day interactions, encountering shop clerks, cab drivers and postal workers who seemed too impatient to listen to my broken Armenian, glaring at me uncomprehendingly. Ironically, I had spent many years as a teacher helping students new to speaking English. “Don’t I deserve some patience from the universe?” I thought. So across the top of the bag, I embroidered in Armenian, “Please listen to me for a few minutes.” Then I inserted a hole at the nexus of the V, at crotch level. On the other side I attached an upside down red V, and inserted a hole at eye level, and embroidered the words, “Talk to me. I will listen.”

The idea was to wander up to people at the opening of the exhibition, alternately complaining in a victimized way about living in Armenia, and trying to quell my victimized feelings through active listening. I would pass out chocolates through the hole at my crotch, a victimized or empowered area, depending on how you looked at it.

Unfortunately, I was unable to find someone at the gallery opening to carry out the terms of the experiment. There was one girl who approached me immediately after I put on the bag who came the closest. She looked around eighteen, her hair cut in a bob and not a ton of makeup on her face, at least from what I could discern from my peephole. “Talk to me and I will listen,” I told her in Armenian. She asked me where I was from, what I was doing here, why I was in a bag. It became clear that she would only question the sudden anonymous novelty presented to her, rather than unload her own concerns onto me, so I turned the bag around and told her my frustrations of trying to speak Armenian to people seemingly unable to listen. She was kind and attentive and smiled when I gave her a piece of candy.

I made my way towards the growing crowd and was immediately surrounded by a gang of teens from a local high school for the arts. They bombarded me with questions: Who are you? What’s your name? Can I see your eyes? The attention was exciting, and I sensed my presence had energized the low-key event. Where are you from? they asked. When I told them I was from New York they wanted to know why I was in Yerevan; I told them I was here to teach and to write. Why are you doing this? they asked. Because I find it difficult to speak here. Why don’t you go back to America, then? they asked.

This had me stumped. As I tried to formulate a response, someone poked me in the side.

No touching, I said. I felt a hand on my head and someone pulled my ponytail. I had not anticipated being manhandled, nor that the bag would render me a weak creature. Don’t touch! I said louder. It seemed the kids needed more information and one way to get it was to feel the contents of the bag with their bare hands.

One boy asked me why I was doing the performance, and I told him I thought it would help me get over my fear of speaking Armenian.

Suddenly he became irritated, spitting words and storming off. Interesting reaction, I noted. Victims make people angry. I sensed he said, “I’m afraid too, but I don’t put myself inside of a bag.”

There were a few tender moments, though. A chubby, dark-haired girl told me, “We are your friends; you don’t have to be afraid.” Someone reached for my hand, and I grasped hers. Another girl, with ponytail and freckles, looked at me through the hole with an interesting mix of recognition and curiosity that it seemed she was looking for herself. But then another girl said, “Give me chocolate.”

I refused. She wasn’t getting chocolate if she didn’t participate in the anti-victimization ritual. Unfortunately, her request prompted an influx of insistent demands for candy. The kids were bored with my experiment: Just give us the goods already, they seemed to say. Fleeing the angry masses, I spotted my friend Lara in the crowd and ambled towards her. “I thought people would be kinder to me if I wore this bag, but they’re not!” I cried, not recognizing what a victimized statement this was. A middle-aged man approached me next, asking if I was Iranian. I guessed he assumed I must be more comfortable inside of a chador, so I felt a certain glee in reversing stereotypes when I told him I was American. He was about to touch me when I heard my boyfriend’s voice reproaching the man. Arman had urged me not to do the performance, insisting it was a bad idea. When I had first fashioned the sack at home, I got inside to test it out and Arman couldn’t resist tickling me till I was on the floor in hysterics. Apparently, this had been his way of warning me.

As I was telling my friend Arpi about the performance a few days later, she said I should have known what would happen. It’s unclear why it was obvious to everyone but me that if you put yourself in a vulnerable position, people will have no compunction about taking advantage of you. Would a victim anticipate such a response? Or would a victim subconsciously put herself in a victimized role while convincing herself it was actually one that would bring empowerment for everyone involved?

When I announced that I would perform a song, one girl joked “Are you going to sing 50 Cent?” Launching into the “Victim” song, I took out my frustrations of the failed experiment by screaming at the crowd. “I’m a person, just like you!” I wailed accusatively, and threw off my bag.

To my surprise, the audience cheered and clapped. I had no idea why they liked it so much.

In the days that followed, I found myself better able to speak Armenian; acknowledging my fear and asserting the request for people to listen must have helped. I also felt guilty; with all the privilege I have as an American, I should have been the last person inside of that bag.

When Arpi called, she said she wanted to talk about my performance and the theme of victimization, especially concerning women, a subject of her diploma work for art school. When we met a few days later, I told her that I hadn’t seen her at my performance. “You should remember me because I came up to you afterwards. I had long hair back then.” She was referring to another performance I had done in Yerevan a year and a half before: while wearing priest’s vestments made of newspaper, I had told stories about religion, patriarchy, and my genocide survivor grandmother. Arpi hadn’t come to my “Victim” performance a few days before; in fact, she knew nothing about it. Apparently, I didn’t even have to put on a sack to look like a victim.

During our conversation, I told Arpi what I wanted people to get from the performance: that there is a fine line between being a victim and a perpetrator, that you must feel like a victim in order to justify hurting others, and that we can reverse the pattern by listening to each other.

But this therapeutic model was inspired by being a faux victim. The young people in the audience most likely had little prospects to find their true calling, never mind make a living at it, when mostly corruption and nepotism fuel professional advancement. How would teenagers in an art school find their way into a decent, stable livelihood? I confessed to Arpi my worry that in trying to comment on being a victim, I had succeeded only in turning myself into one. She reassured me that nothing I did was harmful to others. But I’m not sure anyone learned anything except me. Perhaps I should have asked individuals to get inside of the bag, but I doubt that anyone would have willingly victimized themselves. I am hoping they cheered when I threw off the bag and screamed at them angrily because I had enacted something that they would like to do: confront their fears, free themselves from their own troubles, and be heard.

June 8, 2011

Zabel Essayan, témoin à vif

LE MONDE DES LIVRES | 02.06.11 | 11h25

En avril 1909, la romancière Zabel Essayan (1878-1943) débarque à Adana, en Cilicie, une région du sud de l'actuelle Turquie, comme volontaire pour la Croix-Rouge. "Dans la ville en ruine, dans les coeurs en ruine, tout est anéanti", décrit-elle. Les populations arméniennes de cette province de l'empire viennent d'être les victimes d'effroyables massacres: 30 000 morts en quelques jours, tués par leurs voisins turcs ou par les militaires, enivrés par le nationalisme qui se répand à travers l'Europe à la veille de la première guerre mondiale. Adana est un signe avant-coureur du génocide de 1915.

Essayan marche dans ces ruines tel un témoin halluciné, traverse les églises et les orphelinats, interroge les rescapés brisés, incrédule devant l'horreur de ces tueries et l'arrogante impunité des assassins. Traduit pour la première fois en français un siècle après sa parution en Turquie, Dans les ruines est un cri, un témoignage à l'état brut, l'un des rares récits détaillés, saisis sur le vif, de cette tragédie.

--
Dans les ruines. Les massacres d'Adana, avril 1909, de Zabel Essayan, traduit de l'arménien, préfacé et annoté par Léon Ketcheyan, Phébus, 304 p., 23 €.

Guillaume Perrier

June 5, 2011

Ծաղկահովիտ № 2



(սկսած 4:00ից մինչև երկար անշշուկ երեկոն նրանք պառկած չեն, պառկած ձևացած, ու նրանց ոռնացող հայացքներում չկա ընդմիջում, չկա(մ) պերեստրոյկայի որևէ նշույլ)


(հերթական անգամ քեզ այցելության գալուս անսահման իրավահաջորդության տեղական գործոնների՝ չեմ կարող ասել զգում ես կամ հասկանում Սելինի ռիգոդոնը, կուտակումը միշտ էլ ծառայում է նյութին վարպետանալուն, շարժականը տնօրինելուն արարքը տեսությամբ նիշականացվող) 

(թեպետ այս օրերին, հատկապես այս օրերին, կարելի չէ զարմանալ, թե որքան խզված ու անկատար են հաղորդակցման միջոցները այս՝ իբրև թե ռացիոնալ հիմնարկում)

May 30, 2011

Ֆեմինիստական քաղաքականություն. Ուր ենք հասել

բելլ հուքս

Պարզ ասած ֆեմինիզմը սեքսիզմին վերջ տալուն ուղղված շարժում է: Ֆեմինիզմի այս սահմանումն առաջարկել եմ ավելի քան տաս տարի առաջ իմ «Ֆեմինիստական տեսություն. Եզրերից դեպի կենտրոն» գրքում: Այդ ժամանակ հուսով էի, որ այն կդառնար բոլորի կողմից գործածվող ընդհանուր սահմանում: Այդ սահմանումն ինձ դուր էր գալիս, քանի որ այն չէր ենթադրում, թե թշնամիները տղամարդիկ էին: Անվանելով սեքսիզմը որպես հիմնախնդիր այն անմիջականորեն մոտենում էր հարցի բուն էությանը: Իրականում դա մի սահմանում է, որը ենթադրում է, որ խնդիրը ցանկացած սեքսիստական մտածողության կամ գործողության մեջ է՝ անկախ նրանից, թե դա հավերժացնողը կին է, թե տղամարդ, երեխա, թե մեծահասակ: Այն նաև բավականաչափ բազմիմաստ ու լայն հասկացություն է, որ ներառում է սիստեմատիկ ինստիտուցիոնալացված սեքսիզմի ընկալումը: Որպես սահմանում այն ոչավարտուն է ու բացիմաստ: Այն ակնարկում է, որ Ֆեմինիզմի ընկալումն անհրաժեշտաբար ենթադրում է սեքսիզմի ընկալում:

Ինչպես ֆեմինիստական քաղաքականության բոլոր կողմնակիցները գիտեն մարդկանց մեծամասնությունը չի հասկանում սեքսիզմը, իսկ հասկանալու դեպքում էլ դա խնդիր չի համարում: Մարդկանց լայն զանգվածներ կարծում են, թե ֆեմինիզմը միշտ և միայն վերաբերում է կանանց, ովքեր հավասարություն են ուզում տղամարդկանց հետ, և որ այն տղամարդկանց դեմ ուղղված շարժում է: Ֆեմինիստական քաղաքականության սխալ ընկալումը արտացոլում է այն իրականությունը, որ մարդկանց մեծամասնությունը ֆեմինիզմի մասին տեղեկանում են հայրիշխանական զանգվածային լրատվամիջոցներից: Ֆեմինիզմը, որի մասին նրանք լսում են, հիմնականում ներկայացվում է այն կանանց միջոցով, ովքեր գլխավորապես նվիրված են գենդերային հավասարության խնդրին՝ հավասար վարձատրություն հավասար աշխատանքի դիմաց և երբեմն էլ տնային տնտեսվարման և երեխաների դաստիարակության խնդիրների կիսում կանանց և տղամարդկանց միջև, ու նրանք տեսնում են, որ այդ ֆեմինիստները սովորաբար սպիտակամորթ արտոնյալ կանայք են: Նրանք գիտեն զանգվածային լրատվամիջոցներից, որ կանանց ազատականացումը կենտրոնացած է աբորտ իրականացնելու, միասեռական լինելու իրավունքի, բռնաբարության և ընտանեկան բռնությանը մարտահրավեր նետելու հիմնահարցերի վրա: Այս խնդիրների շարքից մարդկանց լայն զանգվածների կողմից մասնավորապես հավանության է արժանանում աշխատավայրում գենդերային հավասարության գաղափարը` հավասար վարձատրություն հավասար աշխատանքի դիմաց:

Քանի որ մեր հասարակությունը շարունակում է մնալ գլխավորապես «քրիստոնեական» մշակույթ, մարդկանց մեծամասնությունը հավատում է, թե աստված կանխորոշել է, որ կանայք պետք է ենթարկվեն տղամարդկանց ընտանեկան հարցերում: Հակառակ որ կանանց լայն զանգվածներ համալրել են աշխատավորների շարքերը, հակառակ որ շատ ընտանիքներ ղեկավարվում են կանանց կողմից, ովքեր ընտանիքի միակ հաց վաստակողներն են, ազգի երևակայության մեջ ընտանեկան կյանքի գերիշխող աշխարհայացքում տղամարդկանց իշխանությունն անձեռնմխելի է՝ անկախ նրանից տանը տղամարդ կա, թե ոչ: Ֆեմինիստական շարժման թյուր աշխարհայացքը, որ նշանում էր թե այն հակատղամարդկային է, իր հետ կրում էր այն թյուր ենթադրությունը, թե ողջ կանացի տարածքը անհրաժեշտաբար պիտի լինի մի միջավայր, որտեղ հայրիշխանությունը և սեքսիստական մտածողությունը կբացակայեն: Շատ կանայք, նույնիսկ ֆեմինիստական քաղաքականության մասնակիցները նույնպես հակված էին հավատալ դրան:

Վաղ ֆեմինիստ ակտիվիստների մեջ, ովքեր տղամարդկանց գերիշխանությանը զայրույթով էին արձագանքում, իրավամբ կար հակատղամարդկային տրամադրվածություն: Անարդարության հանդեպ այդ զայրույթն էր, որ կանանց ազատագրական շարժման ստեղծման խթան հանդիսացավ: Վաղ շրջանում ֆեմինիստ ակտիվիստները (որոնց մեծամասնությունը սպիտակամորթ էր) սկսեցին գիտակցել տղամարդկային իշխանության բնույթը, երբ աշխատում էին հակադասակարգային և հակառասիստական միջավայրերում տղամարդկանց հետ, ովքեր աշխարհով մեկ հայտարարում էին ազատության կարևորության մասին, մինչդեռ իրենց շարքերում կանանց ենթարկում ստորակարգման: Անկախ նրանից, թե դա հանուն սոցիալիզմի աշխատող սպիտակամորթ կանայք էին, քաղաքացիական իրավունքների և սևամորթների ազատագրման համար պայքարող սևամորթ կանայք, թե տեղական իրավունքների համար պայքարող տեղաբնակ հնդկացի ամերիկացի կանայք, պարզ էր, որ տղամարդիկ ցանկանում էին առաջնորդել և ուզում էին, որ կանայք իրենց հետևեն: Այս ռադիկալ ազատագրական պայքարներին մասնակցությունը առաջադեմ կանանց մեջ արթնացրեց ապստամբության և դիմադրության ոգին, տանելով նրանց դեպի ժամանակակից կանանց ազատագրմանը:

Երբ ժամանակակից ֆեմինիզմի զարգացմանը զուգահեռ կանայք գիտակցեցին, որ տղամարդկանց խումբը մեր հասարակության մեջ միակը չէր, որ աջակցում էր սեքսիստ մտածողությանն ու վարքագծին, որ կանայք նույնպես կարող էին լինել սեքսիստ, հակատղամարդկային զգացմունքներն այլևս դադարեցին գերիշխել շարժման գիտակցության մեջ: Ֆոկուսը տեղաշարժվեց գենդերային արդարության ստեղծման լայնածավալ ջանքերին: Բայց կանայք չէին կարող միավորվել ֆեմինիզմը առաջ տանելու համար առանց մեր սեքսիստական մտածողությանը հակադրվելու: Քույրությունը չէր կարող հզոր լինել, երբ կանայք մրցակցային պատերազմի էին դուրս եկել միմյանց դեմ: Քույրության ուտոպիական աշխարհացքը՝ հիմնված միայն այն իրականության գիտակցման վրա, որ բոլոր կանայք այս կամ այն կերպ տղամարդկանց իշխանության պատճառով զոհի դերում էին հայտնվել, ընդհատվում էր դասակարգի ու ռասայի մասին քննարկումներով: Դասակարգային տարբերությունների վերաբերյալ քննարկումները սկսվեցին ժամանակակից ֆեմինիզմի վաղ շրջաններում՝ նախորդելով ռասայական քննարկումներին: 1970-ականների կեսերին Diana Press-ը իր «Դասակարգ և ֆեմինիզմ» վերնագրով էսսեների ժողովածույում հրատարակեց կանանց դասակարգային տարանջատումների մասին հեղափոխական տեսակետներ: Այդ քննարկումները չէին արժեզրկում ֆեմինիստական պնդումը, թե «քույրությունը հզոր է». դրանք պարզապես շեշտում էին, որ մենք կարող ենք դառնալ քույրեր միայն պայքարում՝ դիմադրելով այն ձևերին, որոնցով կանայք դասակարգային ու ռասայական տարբերությունների շնորհիվ իշխում և շահագործում էին այլ կանանց, և ստեղծելով քաղաքական հիմք` այդ տարբերություններին անդրադառնալու համար:

Թեև որոշ սևամորթ կանայք ակտիվորեն մասնակցել էին ժամանակակից ֆեմինիզմի շարժմանն ամենասկզբից, նրանք այն անհատները չէին, որ դարձան շարժման «աստղերը», կամ որ գրավեցին զանգվածային լրատվամիջոցների ուշադրությունը: Հաճախ ֆեմինիստական շարժման մեջ ակտիվ սևամորթ կանայք (շատ սպիտակամորթ միասեռական կանանց պես) հեղափոխական ֆեմինիստներ էին: Նրանք արդեն հակասության մեջ էին ռեֆորմիստ ֆեմինիստների հետ, ովքեր վճռականորեն ուզում էին արտացոլել, որ շարժման աշխարհայացքը միայն գոյություն ունեցող համակարգի շրջանակներում կանանց՝ տղամարդկանց հետ հավասարության ձեռք բերումն է: Նույնիսկ նախքան ռասան դարձավ ֆեմինիստական շրջաններում հաճախակի քննարկվող խնդիր, սև կանանց և նրանց պայքարող հեղափոխական համախոհներին պարզ էր, որ իրենք երբեք չեն հասնի հավասարության առկա տիրապետող սպիտակամետ, կապիտալիստական հայրիշխանության պայմաններում:

Ֆեմինիստական շարժումն իր ձևավորման առաջին օրվանից բևեռացված էր: Ռեֆորմիստ մտածողներն ընտրեցին գենդերային հավասարության շեշտադրումը: Հեղափոխական մտավորականները չէին ցանկանում պարզապես փոփոխել գոյություն ունեցող համակարգն այնպես, որ կանայք ունենային ավելի շատ իրավունքներ. մենք ուզում էինք վերափոխել համակարգը, վերջ տալ հայրիշխանությանն ու սեքսիզմին: Քանի որ հայրիշխանական լրատվամիջոցները հետքրքրված չէին ավելի հեղափոխական աշխարհայացքային կոնցեպցիայով, այն երբեք ուշադրության չարժանացավ հիմնական մամուլում: «Կանանց ազատագրման» աշխարհայացքը, որ գրավեց հասարակության ուշադրությունը և դեռ պահում է այն, ներկայացնում է, թե կանայք ուզում են այն, ինչ տղամարդիկ ունեն: Եվ սա այն աշխարհայացքն էր, որն ավելի հեշտ էր իրագործել: Մեր ազգային տնտեսության փոփոխությունները, տնտեսական ճգնաժամը, աշխատատեղերի կրճատումը և այլն պատրաստեցին հող մեր ազգի քաղաքացիների համար՝ ընդունելու աշխատուժի հարցում գենդերային հավասարության գաղափարը:

Ռասիստական իրականության պայմաններում հասկանալի է, որ սպիտակ տղամարդիկ ավելի նախընտրում էին քննարկել կանանց իրավունքները, քանի որ այդ իրավունքների շնորհումը կարող էր ծառայել սպիտակների գերազանցության շահերին: Երբեք չենք կարող մոռանալ, որ սպիտակ կանայք սկսեցին պաշտպանել անկախության իրենց կարիքը քաղաքացիական իրավունքների շարժումից անմիջապես հետո՝ հենց այն պահին, երբ ռասայական խտրականությանը վերջ էր դրվում և սևամորթները, հատկապես սև տղամարդիկ կարող էին հասնել հավասարության աշխատուժի մեջ: Ռեֆորմիստ ֆեմինիստական մտածողությունը կենտրոնանալով ի սկզբանե տղամարդկանց հետ աշխատուժի մեջ հավասարության խնդրի վրա ստվեր գցեց ժամանակակից ֆեմինիզմի սկզբնական ռադիկալ հիմքերի վրա, որը ծնեց ռեֆորմի, ինչպես և հասարակության ընդհանուր վերակառուցման անհրաժեշտություն, որպեսզի մեր ազգը դառնար արմատականորեն հակասեքսիստ:

Կանանց մեծամասնությունը, հատկապես սպիտակ կանայք, դադարեցին հեղափոխական ֆեմինիստական աշխարհայացքները նույնիսկ նկատի ունենալուց, երբ ձեռք բերեցին տնտեսական իշխանություն սոցիալական համակարգի շրջանակներում: Իրոնիան կայանում է նրանում, որ հեղափոխական ֆեմինիստ մտածողությունը ամենաշատն ընդունված էր և օգտագործվում էր ակադեմիական շրջանակներում: Այդ խմբերում հեղափոխական ֆեմինիստական տեսությունն առաջադիմեց, բայց այդ տեսությունը հասարակության համար անհասանելի էր: Այն դարձավ և շարունակում է մնալ արտոնյալ դիսկուրս՝ հասանելի մեզնից միայն նրանց, ովքեր կրթվածության բարձր մակարդակ ունեն և սովորաբար նյութապես արտոնյալ են: «Ֆեմինիստական տեսություն. Եզրերից դեպի կենտրոն»-ի նման աշխատությունները, որոնք առաջարկում են ֆեմինիստական վերափոխության ազատագրական աշխարհայացք, երբեք չեն ստանում զանգվածային ուշադրություն: Մարդկանց մեծամասնությունը չգիտի այս գրքի մասին: Նրանք չեն մերժել դրա հղումը, նրանք պարզապես չգիտեն, թե ինչում է այն կայանում:

Եվ եթե տիրապետող սպիտակամետ, կապիտալիստական հայրիշխանության շահերից էր բխում ճնշել հեռատեսային ֆեմինիստական մտածողությունը, որ ոչ հակատղամարդկային էր, ու ոչ էլ կապված կանանց` տղամարդկանց պես լինելու իրավունքի ձեռքբերման հետ, ապա տարօրինակն այն էր, որ ռեֆորմիստ ֆեմինիստները նույնպես ցանկանում էին լռության մատնել այս մտածողությունը: Ռեֆորմիստական ֆեմինիզմը դարձավ նրանց դասակարգային շարժունության ճանապարհը: Աշխատանքի միջոցով նրանք կարող էին ազատվել տղամարդկանց իշխանությունից և լինել ավելի ինքնավար իրենց ապրելակերպերում: Քանի դեռ սեքսիզմը չէր ավարտվել, նրանք կարող էին մաքսիմալացնել իրենց ազատությունը առկա համակարգի շրջանակներում: Ու կարող էին իրենց հույսը դնել շահագործված, ցածր դասակարգի կանանց վրա, ովքեր կկատարեին այն կեղտոտ աշխատանքը, որ իրենք հրաժարվում էին անել: Գաղտնի դավադրության մեջ մտնելով և ընդունելով աշխատող դասակարգի և աղքատ կանանց ենթակայացումը՝ նրանք ոչ միայն դառնում են գոյություն ունեցող հայրիշխանության և դրա պարտադրող սեքսիզմի համախոհները, այլև իրենց թույլ են տալիս վարելու երկակի կյանք. մեկը՝ աշխատավայրում, որտեղ տղամարդկանց հավասարներն են, մյուսը` տանը, որտեղ ցանկանում են լինել հավասար: Եթե նրանք նախընտրում են միասեռականությունը, ապա ունեն աշխատավայրում տղամարդկանց հետ հավասարության առավելությունը, մինչդեռ գործածելով դասակարգային իշխանությունը ստեղծում են ընտանեկան ապրելակերպ, որտեղ ունեն տղամարդկանց հետ հազվադեպ կամ ընդհանրապես չշփվելու հնարավորությունը:

«Ապրելակերպային» ֆեմինիզմն իր հետ բերեց այն հասկացությանը, որ կարող են լինել ֆեմինիզմի այնքան տարբերակներ, որքան կանայք: Քաղաքականությունը դանդաղորեն հեռացվեց ֆեմինիզմից և հաղթեց այն ենթադրությունը, որ անկախ կնոջ քաղաքական հայացքներից, լինի նա պահպանողական թե լիբերալ, նա նույնպես կարող է իր ապրելակերպում ներառել ֆեմինիզմի մի տարբերակ: Ակնհայտորեն այս տիպի մտածողությունը ֆեմինիզմն ավելի ընդունելի է դարձրել, որովհետև դրա հիմնարար ենթադրությունն այն է, որ կանայք կարող են լինել ֆեմինիստ առանց հիմնորեն մարտահրավեր նետելու և փոփոխելու իրենք իրենց կամ մշակույթը: Օրինակ վերցնենք աբորտի հիմնահարցը: Եթե ֆեմինիզմը սեքսիստական ճնշմանը վերջ դնելու շարժում է, իսկ կանանց վերարտադրողական իրավունքներից զրկելը սեքսիստական ճնշման մի տեսակ է, ապա մեկը չի կարող լինել դեմ աբորտի իրականացման օրինականացմանը և միաժամանակ ֆեմինիստ: Որևէ կին կարող է պնդել, որ ինքը երբեք աբորտի չէր դիմի, մինչդեռ հաստատելով իր աջակցությունը կանանց ընտրության իրավունքի ունենալուն և ֆեմինիստական քաղաքականության կողմնակից լինելուն: Նա չի կարող լինել դեմ աբորտին և լինել ֆեմինիստ: Զուգահեռաբար չի կարող լինել «իշխող ֆեմինիզմ» (power feminism), եթե ծագող իշխանությունը ձեռք է բերվում այլոց շահագործման և ճնշման միջոցով:

Ֆեմինիստական քաղաքականությունը կորցնում է իր շարժման թափը, որովհետև ֆեմինիստական շարժումը կորցրել է իր հստակ սահմանումները: Բայց մենք ունենք այդ սահմանումները: Եկեք վերականգնենք դրանք: Եկեք կիսվենք դրանցով: Եկեք նորից սկսենք: Եկեք ստեղծենք շապիկներ, մեքենայի պիտակներ, բացիկներ, հիփ-հոփ երաժշտություն, հեռուստատեսային և ռադիո գովազդներ, գովազդներ ամենուր և աֆիշներ և հրատարակվող ցանկացած տիպի նյութեր, որ կարող են պատմել աշխարհին ֆեմինիզմի մասին: Մենք կարող ենք տարածել այս պարզ, սակայն հզոր հաղորդագրությունը, որ ֆեմինիզմը սեքսիստական ճնշումներին վերջ տալու շարժում է: Եկեք սկսենք այդ տեղից: Թող շարժումը սկսվի նորից:

--
bell hooks, “Feminist Politics: Where We Stand.” First chapter in Feminism Is For Everybody. South End Press, 2000.

[Անգլերենից թարգմանեց Լիլիա Խաչատրյանը]

May 6, 2011

...





April 29, 2011

չվնասված, ու հիմայի համար անբավ(արար)

>>>

(դիմացի շենքերից, փողոցից, ու հերթական անհանգիստը, որ վարժվածությունից չի վերանում, այժմ մի փոքր ավելի անդուլ կարմիր ու սպիտակ լույսերի հեղեղները)


(չափազանցված հայացքիդ, որ տեղ չեն գտնում կամ չի գտնում Լուի Պոլ Բունի «Ամառը Տերմուրենում»)


(արդարեւ կարելի չէ ըմբռնել և զգալ մէկ անգամէն սովետական քաղաքի ահաւոր մնացորդը)



(որ սեռական օրգանի նման տրոփում է (հար)ազատ լեզվի եզերքին)

(երեք տարի պահանջվեց, որ այն շարունակի մնալ վերացարկված որպես կառույց, ցանցը բռնված է իր ներքին ստասիսով)


(մինչդեռ փաստեր գոյություն ունեն և ի սկզբանե պետք է դրվեին հանրային քննարկման)


(ելնելով այդ տաղտկալի երեկույթից, անձնական շերտը որպես ահազանգ, որպես հարցադրում, որ միշտ արժան է ստուգապէս և իրաւ բախել առարկությանը, 4:00ին կարող ես տեսնել աշխատանքիդ արդյունքները, ի վիճակի ես տեսնելու որ շուրջդ «կանգնածներն այլևս չեն հարցնում», ուղղակի կլլում են «մէկ անգամէն»)

(«սովետական քաղաքի ահաւոր» փոխակերպումը առաջին հայացքից թվում է քմահաճ, գուցե նույնիսկ անբարոյական, բայց դա իրականում կախված է նրանից, թե ինչ ես (հ)անելու, որ «դառնալ»-ը ինքնին մակետ դառնա, և ոչ երկրորդական հատկանիշ)

>>>

April 25, 2011

guitar boy, FREAKS LIKE ME





"Love in the Desert" by Nancy Agabian, Ann Perich, and Dan Day. 
Originally released in "Life History of a Star," Infected Films soundtrack. 
Produced by Jon Mattox & Guitar Boy. 
Recorded at Red Room Studios. 
Copyright 1999 Ampus Music/BMI.

April 24, 2011

THE BOOK OF ST. EJNEB

Edited by Angela Harutyunyan and Aras Ozgun
Sharjah Biennial, 16 March – 16 May, 2011




In Arabic, the word “jneb” is said to connote ritual impurity after sexual intercourse. Derived from this root and with the suffixes “i/ee,” the term “ajnabee” comes to mean foreigner or stranger. Moreover, in Turkish religious terminology, “cenabet” pronounced “janaabet,” also refers to the condition of being unclean or impure after a sexual act. Connoting these multiple layers, the word has been employed in Ottoman Turkish, Kurdish and other Muslim languages in the region of the Middle East and Anatolia. Up until the recent past, the word was used in the legal language of the Turkish Republic to denote non-Muslim Turkish citizens such as Armenians, Assyrians, Greeks and others, until the President of Turkey, Abdullah Gül, issued a decree banning the usage of the word from the legal lexicon.

We wish to take the multiple meanings of ejneb in order to construct new meanings and semantic possibilities that are interventionist in character. These meanings we hope will intervene in the very the fabric of history, the structures and institutions of knowledge production, and the different modalities at work in the production of subjectivity. Nevertheless, while interfering in various constellations of power, we abandon agency and authorship in order to act as mere witnesses and recorders of the deeds and acts of St. Ejneb and his disciples. Although we endow ejneb with sanctity, it is one that does not grant special access to religious transcendence, but rather, refers to the figure of homo sacer or the figure that stands as a crystallization of bare life within the configurations of biopolitical power.

Through maps, visual materials, historical documents, contemporary reflections and semi-fictive dictionary definitions, we trace the trajectory of the life of St. Ejneb and his disciples. St. Ejneb thus comes forth both as a general name and as a set of specific acts, which ultimately confuse the general and the particular.

We will refer to ejneb with the pronoun ‘it’, not in the sense that it is genderless, but in the sense that its gender, as well as the other markers of its identity can never be fixed or recognized. Ultimately, the ejnebi are people who follow the ways of St. Ejneb and commit ethically grounded, heterodox acts across times, places, geographies and various power practices in the contemporary world. It is a paradoxical figure of corruption whose acts and deeds are nevertheless affirmative rather than transgressive. Our collaborative narrative, woven through fact and fiction, practice and theory, discloses ejneb’s affirmative potential. That is: its ability to envision an alternative world.

April 17, 2011

ՆԱԽԱԴԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՊԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

Գերտրուդ Ստայնը (1874-1946) ծնվել է Փենսիլվեյնիա նահանգի Ալեգեյնի քաղաքում, հրեա-գերմանական ընտանիքում։ Սովորել է Ռադքլիֆ քոլեջում, որտեղ ուսանել է հոգեբանություն հանրահայտ ակադեմիկոս Ուիլյամ Ջեյմսի մոտ և որտեղ սկսել գիտակցության հոսքի իր առաջին գրական փորձարկությունները։ Կիսատ թողնելով ուսումը 1903ին եղբոր հետ մեկնել է Փարիզ և կյանքի մեծ մասն անցկացրել այնտեղ։ Գրել է ավելի քան քառասուն գիրք, որից կեսը տպագրվել է հետմահու։ Ազդեցություն է ունեցել Վիրջինիա Վուլֆի և Ջեյմս Ջոյսի գրելաոճերի վրա, ինչպես նաև ժամանակակից ամերիկյան ավանգարդ L=A=N=G=U=A=G=E խմբի բանաստեղծներ՝ Չարլզ Բերնստինի, Բրյուս Անդրյուզի և Լին Հեջինյանի վրա։ Ստայնի գրականությունը ներկայանում է որպես մտածելաձև կամ մտածելու ընթացք, որ հազվադեպ է կազմվում նախօրոք ու որ չի արտահայտվում քերականապես ճիշտ ու սահուն կապակցված բառերով («Նախադասությունը ոչ թե պատմում այլ պահում է։ Պահումը մի տեղ է ուր բաներ են դնում։ Ուրեմն ինչ է նախադասությունը։»)։ Բնագրում շատ են կրկնության վրա հիմնված բառախաղերը, որ ցավոք հայերենում դժվար է պահպանել. օրինակ միևնույն նախադասության մեջ Ստայնը համադրում է նույնահունչ բառեր՝ այսինքն կրկնվում է ձևը, սակայն իմաստը հարակից բառերի շնորհիվ փոփոխվում է։ Ստեղծվում է բառերի ոչ թե ստուգաբանական կամ պատմական կապ, այլ բառաձևերի կրկնության հիման վրա հարաբերակցական (և հետևաբար անսահման) կապ, որի շնորհիվ դրանք վերաիմաստավորվում ու նոր ուշադրության են արժանանում։ Եվ այդպիսով յուրօրինակ է Ստայնի նախադասության կառուցվածքը, որին բնորոշ է «շարունակական ներկան» (continuous present) և որի միջոցով նա հիմնում է «անհապաղ գոյության» (immediate existing) գրելաոճը։ Բոլորս գիտենք, ասում է Ստայնը, որ Չոսերից ու Հոմերոսից հետո գրեթե անհնար է գրել, լեզուն կորցնում է հետաքրքրությունը, վերարտադրվում տափակ կլիշեների միջոցով, որոնք ուղղակի ավելորդություններ են։ Անհրաժեշտ է վերաստեղծել լեզվի լարվածությունն ու անսպասելի զգացողության հատկությունը, վերադարձնել գոյականի կենսունակությունը։ Վարը բերված գլուխը Գերտրուդ Ստայնի «Ինչպես գրել» (How To Write, 1931) գրքից է։



ՆԱԽԱԴԱՍՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ ԵՎ ՊԱՐԲԵՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
Գերտրուդ Ստայն

Ոչ թե նախադասությունն է հուզիչ այլ պարբերությունը։


Ամսաթվերը թե ինչ էին գնել։

   Նրանք պատրաստ կլինեն նրան ընդունել։ Այդպես ենք կարծում։
   Նա նման է ծերացած երիտասարդի։ Ահա մի նախադասություն որ կարող էին օգտագործել։
   Զղջումի զգացումով էի լցված։ Իմ պատճառով էր որ կինս կով չուներ։ Այս նախադասությունը նրանք չեն կարող օգտագործել։
   Սիրունության կրկնությունն այն դարձնում է կրկնված։ Նրանց հետ նայելով։
   Քաղցրության կրկնությունն այն դարձնում է ոչ թե կրկնելի այլ գրավիչ և ապուր պատրաստելու ու զուգադիպություններ երազելու համար հարմար։ Նախադասությունը կպահվի։ Նա վեր է հանում գլուխն ու բարձրացնում այն։ Նախադասությունն այն չէ թե արդյոք գեղեցիկ է։ Գեղեցիկն առանց հարցնելու չի մտածվում ասես նրանք լավ էլ ունակ են ներողամիտ լինելու։
   Ժորժ Մարաթիեն Ամերիկայում։
   Գենյա Բերմանի սեռական կյանքը։
   Ժորժ Հյունեթի գիրքը։
   Էրիկ Հոլվիլի ընտրությունը։
   Անրի դ’Ուրսեյի հարստությունը։
   Հարի Հորվուդի սփոփանքը։
   Ուոլթեր Ուինթերբերգի հիշատակումը։ Բեռնար Ֆեյի համբավը։ Ռընե Քրևելի մասին գուշակելու հաճույքը։ Առանց ընդհատման նախադասություններից վերնագրեր են ստեղծվում։ Ծծելը վտանգավոր է։ Ծծելու վտանգը։
   Նրանց հետ։
   Ինքնին։
   Ինքն իր մեջ։ Նախադասության մի մասը կարող է լինել մի նախադասություն առանց նրանց իմաստի։ Մտածիր այնուամենայնիվ նրանք հեռացան։
   Նման է պարտեզի բայց պատահաբար էր իրեն վնասել։
   Յուրաքանչյուր նախադասություն ունի իր սկիզբը։ Նա կսկսի՞։
   Յուրաքանչյուր նախադասություն որ ունի սկիզբ անում է այնպես որ նրանց ավելին մնա։
   Ես վերադառնում եմ նախադասություններին որպես թարմություն։
   Հովարդը նրանց ավելի քիչ է հակադրվում։
   Հիանալի է։
   Ժորժն իրեն շատ լավ է զգում։
   Ինչպես է նա հավանում կարողությունը։
   Նախադասությունը պետք է կամայական լինի այն չպետք է խնդրում եմ լինի ավելին։
   Այն չպետք է լինի խանգարված։
   Նախադասությունն ունի գույներ երբ նրանք ասում են ես հավանեցի այն ինչպես ուտելիքում պետք է քիչ գործածել վաճառվող աղ։
   Սա իմ ամենահաջողվածն է։
   Հաճելիորեն կամ շուտով։
   Ինչպես կամ ունենալ։ Նախադասությունը է։
   Ստեղծված կամ ստեղծել իմաստ։
   Հիմա թույլորեն նախադասություն սկսիր։
   Ինչպես է նա շտապել։ Սա արդեն պարբերություն է քանի որ նշանակում է այո։ Ինչպես է նա շտապել։
   Հիմա նախադասության համար։ Շտապելը ողջունելի է։ Սա կամ նախադասություն է կամ նախադասության մաս եթե նախադասության մաս է ապա ամբողջական նախադասությունը կլինի նրա շտապելը ողջունելի է։ Կարողը ինքնին նախադասության մաս է կազմում։ Նա նախընտրում է նրանց։ Նրան ասել եմ թե ուր է մտադրված տեղը։
   Կողջունվեն երբ գան։ Կողջունվե՞ն երբ գան։ Աճի փոխարեն նախադասություն։ Պետք է եթե նրանք։ Կողջունվեն երբ գան։ Սա հեշտորեն պարբերություն է դառնում։ Նորից փորձիր։
   Նրանք ստիպեցին ստիպեցին նրանց երբ նրանց մոտ էին։ Սա նախադասություն է։ Այն պիտանի չէ քանի որ ստիպեցինը կրկնվում է։
   Դարան մտնելն ի հայտ բերեց որպես սերկևիլի թխվածք։ Սա կատարյալ նախադասություն է որովհետև կապված է ափսոսանքի հետ։ Նրանք ափսոսում են այն ինչ տվել են։ Դեռ պարբերության կարիք չկա։ Չեմ կարող նրան տեսնել։ Սա արդեն պարբերություն է։
   Մտածիր թե ինչ կարելի է անել պարբերության հետ։ Նախադասությունը սպառվում է նրանք նրա հե՞տ էին այնտեղով։
   Պիտանի և պիտանի եթե ավելացնես տուն կստացվի պարբերություն։ Նա եղբորն է շատ նման։ Սա ամբողջական նախադասություն է։
   Շները հոգնում և ուզում են քնել։ Այս նախադասությունը պետք չէ չարաշահել։
   Նրա դիմանկարը նկարել են ֆրանսիացին, հոլանդացին, անգլիացին ու ամերիկացին։
   Իմաստով բավարարում է։ Նախադասություններում սա համարվում է նորաձևություն։
   Շունը որ երբևէ չես ունեցել հոգոց է հանել։ Սա նախադասություններում հարմարանք է ասենք նման է գիպսի մեջ ճենապակու։ Այս ամենը միասին հակադարձ չունի։ Ո՞րն է պաշարի ու հակադարձի տարբերությունը։ Նրանք կարող են մոլորվել։
   Մոլորված ու հակասված։ Հայտնի էր որ կինը ով նրա կինն էր։
   Ճշմարիտ հույս։ Շտապիր նախադասությամբ։
   Սա մեր հայտարարություններն են։
   Նախադասություն։ Նա նրան պարտական է նրան տալ։
   Նախադասություն։ Նա պետք է որ հանքեր ունենա։
   Նա լսեց թե ինչպես նա ներս մտավ։ Ծիծաղեցը բառ է։
   Եթե որևէ բառ քեզ հիշեցնում է ուրեմն նախապատրաստություն է որ նրանք ժամանակի ընթացքում անում են այնպես որ լինի բոլորի հետ։
   Շաքարակալածը բառ է որ սխալ էինք հասկացել նա կարող է լիճ ունենալ։
   Նրանց համար ճշգրտության զենքերն անպետք են նախկինում։
   Մտածիր երևակայության մասին ինչպես որ այն քեզ է վերաբերվում։ Դռան բռնակներ որ նա հավանում է։
   Հիմա այլևս իմաստ չունի կանգ առնել երբ նրանք մտան ներս։
   Նա հիշատակեց եզերելը եզերելը գործածում են ինչ-որ բանի շուրջ կար անելիս։ Դժվար է մի բանի շուրջ երկու անգամ մտածել։
   Սա շատ լավ է արված քանի որ կանգ չի առնում։
   Ձուն ձկներից է և թռչուններից։ Սա լիովին ընդունելի է։ Ասա նրանց թե ինչպես պետք է ավարտեն։
   Սա արդեն նոր պարբերություն է։ Վերջը ասա նրանց թե ոնց ավարտեն այն դարձնում է կարևորություն։
   Գերազանց որակը հարաբերվում է անվադողերի հետ։ Ինչպես են նրանք։
   Դա պարբերությունը բավարարելու ձև է։ Մտածիր եթե կարող ես։ Ինձ համար դժվար է իմանալ այո կամ ոչ։ Այոի մեջ դժվարություն չեմ տեսնում ոչ ասացի։ Ասացի կանեմ և արեցի։ Առաջ այդպես չէր։
   Սա սովորական պարբերություն է որ տարբերվում է բովանդակությամբ։
   Ինչպես որ նրանք դա ուզեցին։ Ինչու է ինչպես որ նրանք դա ուզեցին նախադասություն։
   Մտածիր ոնց եսի մասին որպես անհրաժեշտ մի բան։
   Նա այն տվեց նրանց այսօր։ Հիմա ուշադիր մտածիր հրեշավորության մասին։ Նա այն տվեց նրանց որ տան ուրիշին։ Նրանցից ով այն դեն նետեց։
   Անտարակուսելի է որ սերը բոլորի տերն է։
   Այս նախադասությունն իր ծագման մեջ հույս է պարունակում։
   Տեսնված լինելով գոբելենը հեշտացված է։
   Մտածիր բոլոր այս նախադասությունների մասին ու չձանձրանալու համար։
   Ի վերջո որն է դրա ու քո տարբերությունը։ Բոլորն ասել են որ ուրախ են։
   Մի փոքր կտորը նորմալ է եթե երկու նախադասություն կազմում են պարբերություն որովհետև առանձին ավելի լավ են աշխատում։ Նրանք թե հաճույք են պատճառում թե բարձրաձայն։ Հիմա մտածիր։
   Անհեթեթի նման մի պարբերություն։
   Ոչինչ։
   Ուրեմն այնտեղ մենք բոլորի նման ենք նույնը։
   Չէ ոչ բարձրաձայն երբեք մի ավելացրու որքան թույլատրելի է։
   Նա ինչ նկատի ունի ուտելով։
   Ահա թե որտեղ ես։ Կան հետքեր որտեղով նա գնաց։
   Մենակ ինչ է անում։ Ահա թե որտեղ ես։ Ձախ ձախ ձախ աջ ձախ նա ուներ լավ աշխատանք ու գնաց։
   Գնիր մի զույգ և նրանց հետ արա նրանց համար ինչ նրանք նույնպես հավանում են։
   Ուղղակի անհրաժեշտ է որ Ֆաննին գրկի։
   Հիմա այս ամենը դեռ նախադասություններ են։ Պարբերություններն այնուամենայնիվ դարձան քո եսասիրության պատճառը։
   Իսկ խեցեմորթը այն է ինչ ուտում են։ Սա ոչ պարբերություն է և ոչ էլ նախադասություն։
   Երբ այնտեղ է այնտեղ է դրսում։ Սա ոչ թե նախադասություն է այլ զգացմունք։
   Ուրեմն մտածելու համար չէ այլ կապակցելու։ Մի քիչ այնտեղ։ Կորցրեցի մանժետիս կոճակի մի կտորը և հետո գտա այն։ Սա նախադասություն չէ քանի որ նրանք մնում են հետևում։
   Ահա ուրեմն։ Ստացվեց։ Նրանք չեն թողնում որովհետև ուղարկում են։ Այն պահին երբ անում ես ավելին ստեղծում ես խզման ենթակա մի ենթակա։ Մի նախադասություն լսվեց։ Հիմա լսիր։ Ինձ համար պատրաստել տուր։ Դա խնդրանք է։ Նախադասությունը ճիշտ է եթե նրանք ունեն ավելին քան կարող են։ Կարող են։ Առանց այն թողնելու։ Նախադասությունը ոչ թե պատմում է այլ պահում։ Պահումը մի տեղ է ուր բաներ են դնում։ Ուրեմն ինչ է նախադասությունը։ Նախադասությունը հույսով է որ դու շատ լավ ես ու երջանիկ։ Այն չափազանց եսասեր է։ Նրանք սիրում են լինել տարված։ Նախադասությունը կարող է ապահովված լինել։ Նախադասությունը ստացվում է այն պահին երբ ցրում ես ամբոխը։ Նրանք դրա վկաներն էին նույնիսկ եթե չկանգնեցիր։ Այնտեղ չկա պարբերություն։ Կլիներ եթե ուրիշ հայր ունենար։
   Լսեցի թե ինչպես բոլորին հավանեցին ու ես էլ այդպես ասացի։
   Դա նախադասություն չէ և տեսնում ես թե ինչու չէ այն ինչու պետք է լիներ։
   Մի անգամ երբ նրանք համարյա պատրաստ էին նրանք այն պատվիրել էին փակել։
   Սա հիանալի օրինակ է և ոչ այն պատճառով որ ավարտ է այն վերջացած չէ և ոչ էլ շարունակված այն ամրացված չէ և նրանք չեն արհամարհի։ Այդպես ուրեմն նրանք չեն արհամարհի և այնուամենայնիվ նրանք կրկին բեղավոր են։ Մտածում նրանք ավելի՞ են բոյովանում մորուք ունենալուց հետո։ Այո չնայած փորձը հակառակն է ցույց տալիս։
   Մի անգամ երբ նրանք համարյա պատրաստ էին նրանք այն պատվիրել էին փակել։
   Սա նախադասությունը փրկելու շարքից է։
   Դիտողություններ են արվում։
   Սպասարկուները սրամիտ դիտողություններ են անում։
   Վճարում էին ուր որ գնում էին։
   Որոնց սովորույթների տերն են նրանք ունեն դրանք չեն նպաստում որևէ բանի պետք չեն։
   Փետրվար է։
   Ավելացնում են։
   Նրա ձայնն իմին նման չէ։
   Եվ ոչ էլ իմ ձայնն է նման նրա ձայնին։
   Մտածիր որ նախադասություն է ստեղծվել։
   Ես շատ թշվառ եմ նախադասությունների վերաբերյալ։ Կարող եմ սգալ նախադասությունների համար բայց ոչ ասենք գլխաշորի։
   Ուրեմն սա տեղի տալու մի ձև է։
   Ինչ-որ նախադասություն մտածիր։ Լիակազմ նախադասություն։ Ով բարի է։ Մենք ճանաչել ենք մեկին ով բարի է։ Շատ լավ նախադասություն է։
   Առանձին բարձն այնքան էլ հարմար չէ։
   Սա նախադասություն է որ հայտնվում է մեջտեղում ոչ այլ բաների մեջտեղում այլ հենց նույն բանի մեջտեղում։
   Նրանք ունեն դա որպես բարգավաճումներ։
   Նախադասությունը ստացվում է ընդհատմանը ենթարկվելով։

   Գիլբերթի սիրած արտահայտությունը դա լսածներիցս ամենադաժանն էր։
   Նախադասությունը փրկելիս հատոր առաջին։
                                   Կամ երեք
   Կարճ պատմվածքի և պարբերության տարբերությունը։ Չկա։
   Նրանք գալիս են ու գնում։ Գիլբերթի սիրած արտահայտությունը դա լսածներիցս ամենադաժանն էր։ Եվ իրոք այդպես է։ Նա շատ դաժան բաներ է լսել և դա նրա լսածներից ամենադաժանն էր։
   Շատ դժվար է նախադասություն փրկելը։
   Մի մասը բացատրված է։
   Ինձ դուր է գալիս դրա վկայությունը։
   Նա ինչպես միշտ կխուսափի։
   Երաժշտությունը միօրինակ է։
   Սա նախադասություն է։ Նրանք այս հայտարարությունը դիտարկում են որպես բացառություն քանի որ լինելու են բացառություններ երբ բառերը միջոցների սուրհանդակներն են, որոնցով նրանք ստեղծեցին անուններ։ Նա բառերը նվագների պես էր հնչեցնում։
   Տներն ինչպես են ամբոխված։ Տեղափոխվելու մասին խորհող ամբոխ։ Սա սովորական նախադասություն է կանգնած նրանք առարկելու ենի առաջ։
   Շան հետ խաղալն ուղղակի հաճույք է։
   Տաղավարը մեկուսացված տեղ է որտեղ նրան ունեին անուններ։ Գտիր նրանց անունները։ Այս ամենը բախվում է առարկությանը։
   Ճանապարհի մի փոքր հատված ու նա գալիս է ասելու որ չնայած դրան մյուսն ամենալավ ձևով խնամված է։
   Սա խնդությամբ լի թեթև նախադասություն է և այսպիսով նրանք դա ունեն։ Հասկացիր և հասկանալ։ Այնքան թեթև է որ լի է հույզով ու հետևաբար պարբերություն է։ Այո հետևաբար մի պարբերություն։
   Մարդ։ Մի մարդ։ Մի մարդու համար հետաքրքրական։ Ասում են իրենց համար հետաքրքիր կլինի։
   Ինչպես են մերոնք ընդունվում։ Այս հարցը նրանք են տալիս։ Հիմա մի որևէ նախադասություն մտածիր։ Սրանք բոլորը մասեր են։ Մի մարդ չորս երեխա է ստեղծում։ Նրան առանց ուշադրության չեն սովորեցնում։
   Այս նախադասությունը հայտնվում է միևնույն տեղում ինչ ամենը որ նրանք ասացին։
   Ուրեմն որն է նախադասության և մտքումս ունեմի տարբերությունը։
   Տարբերությունը նախադասությունն է այն է որ նրանք կցանկանան կանանց։
   Հիմա բոլորիդ համար պա՞րզ է։
   Ահա մի նախադասություն։
   Նրանք վերադառնո՞ւմ են։ Սա նախադասություն չէ։
   Նախադասությունը այս պահից ես կորոշեմն է։
   Հետո նրանք շտապել են։
   Նախադասությունը կարող է լինել երեք բան որ կարող են օգտագործել։ Նախադասությունը կարող է լինել երեք շտապ արված բան։
   Արի ինձ տեսակցության։
   Արի հինգշաբթի ու կտեսնես նրանց։
   Սպասիր ինչին որ սպասում ես։
   Մինչև որ գա հասնի տեղ այլևս ձանձրացան և այն է ինչ ընտրել էին։
   Ինձ դուր է գալիս ինչ տալիս են ինձ։ Բոլոր այս նախադասությունները կազմվել են նրանց օգնությամբ։
   Հիմա մենակդ ստեղծիր մի նախադասություն։
   Նրանք հիշում են զբոսանքը։ Հիշում են դրա մի մասը։ Որն իրենց հետ վերցերցին։
   Հիմա ով է թեթևացնում հաճույքը։
   Պետք է որ շատ երջանիկ կին լինեմ։
   Կանխամտածված մտածմունքը վերաբերում է վերլուծությանը։ Ահա սա նախադասություն է բայց կարող է և չլինել։
   Կանխամտածված։ Նշանակում է մտածելուց առաջ մտածված։
   Մտածմունք։ Նշանակում է վերապահել մտածելու իրավունքը։
   Վերաբերում է։ Այս բառը նախադասության մեջ չի կարող լինել։ Որովհետև ինքնին անգործածելի է։
   Վերլուծությունը կանացի բառ է։ Նշանակում է որ նրանք հայտնաբերում են որ կան օրենքներ։
   Նշանակում է որ նա այսքան երկար չի կարող աշխատել։
   Դժվար է ժամանակը չսպանել։
   Դժվար է չհիշել թե ինչ է։
   Նրանց հետ համաձայնվում են հանգամանքներում։
   Նախադասություններից կարելի է հոգոց հանել։
   Կային երեք տեսակի նախադասություն կա՞։ Նախադասությունները հետևու՞մ են երեքին։ Կա երեք տեսակի նախադասություն։ Կա՞ երեք տեսակի նախադասություն որ հետևում են երեքին։
   Եթե նրա ականջը ետևում է չորանո՞ւմ է։ Մեկն ասում է որ կա երեք տեսակի նախադասություն և մնացած բոլորը նույնն է։ Կարագը բարակ է քսվում։
   Նրանք այն դարձրեցին բացակա երբ գնացին կամ ուղարկվեցին։ Սա հիշողության ու վերարտադրության խառնուրդ է։ Երբեք աղմկոտ չէ։
   Ոչինչն է աղմկոտ։
   Ինչպես են նախադասությունը նույնն է։
   Եթե շատ լավ է եփված կարագով են պատրաստում։ Ես նախընտրում եմ առանց կարագի։
   Ինչ է արցունքներով նախադասությունը։ Նա իր գոբելենում օգտագործում է կարմիրնե՞ր կարմիրնե՞ր գոբելենում։ Բոլոր այս նախադասություններն այնքան լի են ապակով, ապակին պահվում է այդպես կարող է նաև սուրճ պատրաստել։ Հիմա ինչ է պատահել։
   Նախադասություն Հումբերտը նրա հե՞տ է։
   Այնքան քիչ թագավորներ կան։ Նա շատ խնդալու էր։
   Նա շատ խնդալու էր։ Սա նախադասություն է։
   Նա նման էր նրան։ Հիմա որ տեսնում ես դրա պատճառով է որ այդպես չէ, նա ճիշտ նրան էր նման։ Ճիշտ նույնությամբ։ Եթե մի պարբերություն մոռանաս։
   Ներս ցատկիր հույսով։
   Արհամարհելով։
   Կգրեմ Քրիստիան Բեռարին։
   Ոչինչ։
   Մեկ կամ երկու անգամը տարբերություն չի անում։
   Տարբերություն չի անում։
   Արի մտածենք։
   Ոչ մի տարբերություն չկա։
   Նրանք ամրացնում են որ նրանք չեն նկատելով։
   Նա չի տուժի նույնիսկ եթե դա անհանգստացնի նրա ատամներին դրանով։ Հիմա լավ մտածիր արդյոք դա ասում են։
   Եթե կարողանայի նախադասություն կօգտագործեի։
   Ինչու այստեղ նստած լինելն ինձ չի ոգևորում։
   Ով է սիրում լսել նրան նրանց մասին լսելուց։ Տես թե ինչ վատ ստացվեց։
   Նախադասությունը փրկված է ոչ ցանկացած նախադասություն ոչ բնավ ոչ ցանկացած նախադասություն դեռ հիմա չէ։
   Նախադասություն փրկելը հեշտ բան չէ։ Նախադասությունը հենց այս մեկն է որ փորձում են փրկել եթե հաջողեն որի մասին կանխագուշակել են։
   Երբեք որևէ մեկին մի հարցրու թե ինչ է նախադասությունը կամ թե ինչ է եղել։
   Կարևոր չէ որ իմանաս թե դա ինչ կապ ունի դրա հետ։
   Վերադարձիր գոհունակությանը։
   Ինչ է նախադասությունը։
   Եթե նա ցանկացել է։ Վայրի և մինչ։
   Նախադասությունն ասում է որ ավարտվում է նրանով որ նրանք ուղարկեն որ իրենք իրենց կատարելագործեն նախադասության համար։ Նախադասությունն այն է որ նրանք կունենան նրանք նո՞ւյնպես լավ կլինեն։ Ինչ է նախադասությունը։ Նախադասությունը մի հայացքից նրանց հետ ուշացումով է վերաբերվում որպես առաջընթաց։ Հապա մի լսիր։ Իհարկե որևէ տարբերություն կա եթե նրա ձայնը լցված է նրանք լավ կլինեն եթե նրանց ողջունեն այնքանով առանց ինչպես նաև դրա հետ։
   Այս ամենը թեթևացնում է։
   Ամեն ինչ համեղ է պուդինգով պուդինգից պատրաստված հրեշտակ։
   Հիմա հասկանու՞մ ես թե ինչու եմ երջանիկ։
   Երջանիկ նշանակում է հայտնաբերել թե ինչ է անում։ Ինչ է որ անում է։
   Որն է հարցի ու պատասխանի տարբերությունը։ Չկա հարց ու չկա պատասխան։ Կա միայն հայտարարություն։ Կա սկզբում։
   Երբեք չեն ունեցել սկիզբ։
   Մեզ թվում է որ եթե ասենք մենք մենք կգնանք։
   Պարզ իմաստ ունի։ Նախադասություն որ պարզ է իմաստի հետ խաչման մեջ։
   Նախադասությունն ասում է գիտես ինչ ի նկատի ունեմ։ Սիրելիս գիտե՞մ ուրեմն երևի թե գիտեմ։
   Հեռու մնա այդ դռնից ու հետ գնա այնտեղ, այստեղ իմաստ չկա կա միայն զուգորդում այդպե՞ս է անում այո այդպես է անում բայց ոչ կռահելով կամ տարբերությամբ տարբերություն չկա։
   Մտածում եմ այնտեղ որ կցանկանայի այստեղ։
   Ոչ մի շարժման համար։
   Որևէ տարբերություն կա եթե նախադասությունը կիսված չէ։
   Շաբաթից փոխում ենք այսօրվա։
   Նա մտածում է որ կարող է ցանկանալ որ կարող է անել այնպես որ լինի այնտեղ։
   Ինչ է նախադասությունը։ Այն տոնավաճառ չէ։ Տոնավաճառին հաջորդում է մասնակցելը։ Սա իրավամբ կազմում է նախադասություն։
   Մտածիր թե ինչպես են բոլորը հետևում ինձ։
   Նախադասությունը նրանց դարձնում է դժվարությունից ոչ խուսափելի։ Նախադասությունը հետևյալն է։ Նրանք երբեք նախօրոք չեն մտածում եթե այդպես է ուրեմն գորգեր են փռում։ Գորգեր փռելը հրաման չէ երբեք։ Ինչպես տեսնում ես նախադասությունն իր մեջ գաղտնիք չի պարունակում։ Գաղտնիք կլինի ընդունելությունը։ Նրանք ոչինչ չեն ընդունում։ Այսպիսով եթե այն ավարտի։ Նրանք ակնհայտորեն կանեն հետևյալը։ Այն ինչ նրանք ակնհայտորեն կանեն սխալ չէ որովհետև մենք դա չգիտեինք։ Մենք դա չգիտեինքն էլ սխալ չէ։ Հանգիստ թողնելը որպես սխալ նրանց չի պատկանում։ Անվանում են արհեստականորեն երբ հայտարարում են։ Ով գիտի թե նրանցից քանիսն են զգույշ եղել։ Նախադասությունները լավ են կազմվում մեկ առ մեկ։ Ով է կազմում։ Ոչ ոք չի կարող նրանց ստիպել քանի որ ոչ ոք չի կարող ինչ էլ որ տեսնեն։
   Այս բոլորը նախադասությունները դարձնում է այնքան պարզ որ ես արդեն գիտեմ թե ինչպես եմ հավանում։
   Ինչ է նախադասությունը հիմնականում ինչ է նախադասությունը։ Նրանց հետ նախադասությունը մեզ հետ է մեր մասին ամբողջությամբ մեր մասին որ մենք կհամաձայնվենք թե ինչ է նախադասությունը։ Նախադասությունն այն է որ նրանք չեն կարող լինել զգուշորեն որի մասին կասկածներ կան։
   Մեծագույն հարցն այն է կարո՞ղ ես նախադասություն մտածել։ Ինչ է նախադասությունը։ Նա նախադասություն մտածեց։ Ով է նրան կանչում որ գա նա եկավ։
   Ըրլզի ընդունարանը ընդունարան էր մի տան մեջ որ գտնվում էր Լիննում։ Արդյոք կա որևէ տարբերություն եթե նախադասությունը համաչափ է կա և չկա։
   Նախադասության համաչափությունը բլուր և կլոր է։ Նրանք քեզ ցանկացած վայրում շնորհակալություն կհայտնեն։ Ինչ է նախադասությունը։ Նախադասությունը պատճեն է։ Ճշգրիտ պատճենն արժեզրկված է։ Ինչու պատճենված նախադասությունը չի արժեզրկվում։ Որովհետև այն վկա է։ Առանց արժեքի վկաներ չկան։ Նույնիսկ այն որ կարող է նրանք չգիտեն որ նրանց աջ ձեռքը նրանց աջ ձեռքն է և ոչ էլ նրանց ձախ ձեռքը որ նրանց ձախ ձեռքն է։
   Ուրեմն նախադասությունը հեշտորեն կարող է սխալվել։ Նախադասությունը պետք է գործածվի։ Ում համար են նախադասություն կարդացել։ Նա կզմայլվի այն ամենով ինչ ունի և լսել է։ Սա չափից ավելի սիրուն նախադասություն է որը փոխվել է։
   Ես չէի ակնկալում որ կհետաքրքրվեմ բայց այդպես է։ Հիմա հարցերից ամբողջ հարցն է շատ հետաքրքրական ոչ թե պատասխանը։ Ամբողջ բանը լրիվ օրվա մասին ոչ էլ այդպես է երբ նրանք պատկանում էին։ Ինչ բան է հարցը։ Հարցի համար շնորհակալություն հայտնելը սխալ չէ։
   Շաբաթից փոխում ենք այսօրվա։

[Անգլերենից թարգմանեց և ծանոթագրեց Շուշան Ավագյանը]

April 13, 2011

նախնական դիտում



April 12, 2011

April 9, 2011

she



April 6, 2011

Անեծք (1905)




ԱՆԵԾՔ   սերնդին,                   որ   դեռ       ճորտական,

                              Գետնաքարշ            կյանքում        ապրում է       անհոգ

                                                     Հանցավոր կրքից                                              տենչերով վարձկան,

Ամոթ չի զգում                                                                                     մնալով անոք.

                            Վայելքի գրկին, ապրուստը խլել

                                                                           Ույժով    տկարի                                                            
                                                                                                      արդար                 վաստակից.

        Պատահած           դեպքում սողալ ու լիզել

                                                                                              Ձեռքերն         արյունոտ                                                          

                                                                                                                                   կորչելու  ահից։

ԱՆԵԾՔ   մայրերին                օրորոցի              մոտ

                                                              Սնոտի, ըստրուկ          
                                                                                               մտքերով չոքած.

                                                                                                      Եվ տրտում նանիկ-օրորին լացոտ,
Որ իր կաթի հետ երգով տխրամած

                               Տալիս է անբիծ, անարատ հոգուն, 
                                                                                          Ծորում է նորածիլ, թարմ երակներով
Իր հյութն ըստրուկ գիշերներն անքուն։

                      
                                                                           ԱՆԵԾՔ  քարոզչին, որ սուրբ սեղանից

         Անկշտում փառքի ծարավը դեմքին,

                                                                                Գոռոզ                  նայում է   լքված    զրկանքից,

Թշվառ     ամբոխի                    ակնապիշ խմբին
                                                                                                Եվ կեղծ, քմահաճ մեկնություններով

              Շոյում է տանջված, գգվանքի կարոտ

                                 Անվերջ                                                          տրորված         կյանքից անգորով,

                     Իր մոլոր հոտին . . .                      անեծք ու ամոթ . . .


ԱՆԵԾՔ   գործչին՝    խեղկատակ բախտի,

                    Կուրորեն           ջոկած         այն ընտրյալներին,
                                                                                                      Որ կեղծ                                                                                     
                                                                                                                   դիմակով սրբազան ուխտի,
                              
                                                                 Զինվոր են գրվել         և         իդեալներին

     Շահամոլությամբ միշտ խունկ են ծխում.
                                                                           Սակայն            իրական              կյանքի մեջ անճար,

                      Հեռու տանջանքից,                       
                                                            հեռու ամբոխից

Մութ անկյունների          որպես       սիրահար
                                                                              Փախչում են  լույսից
                                                                                                                     և  արդար  ոխից . . .

ԲԱՎ Է . . .        թող կորչի հիվանդ դարերի
                                                                                     Թողած    այն    ամեն    այլանդակություն.

          Փշրի   հիմնատակ   ըստրուկ   օրերի
                                                                              Գարշանքի   արժան 
                                                                                                                          ամեն   հատկություն։