4րդ հատվածից

>>>

Մեկն անընդհատ կարող է ենթադրել ու ենթադրելով հարցնել թե որքանն է ավելին քան երեքը: Իսկ մինչ այդ ու մի քանի օր հետո նա Ստամբուլում էր: Երբ բոլորին ընդունեցին ու նրանք գալիս էին միևնույն ուղղությամբ, բայց տարբեր արագություններով:

Ու քանի որ վեպը չուզեց սկսվել սովորական ձևով, չնայած որ ամեն ինչ արվել էր մեղմորեն, ոչ շատ հանկարծակի: Լուսացավ ու լուսացավից հետո:

Ընդունելով որ կար որոշակի համաձայնեցում ու որ հինգով էին, բայց ոչ միասին այլ դրսում սպասելով: Ու եթե հաշվի չառնենք հերթականությունը, ապա ով ում կողքին էր նստածը հարցականի տակից տեղահանվում է:

Բացի Ծոմակից էկրանի վրա փողոցում կանգնած է աղղղջիկը, որին տեղ չեն տալիս մեքենաները: Յուրաքանչյուրն ինքն իր համար ու միևնույն ժամանակ բոլորի: Այդ օրվանից մեկ տարի անց ու լինելով չնկատված, նրանք արդեն համարյա թե գալիս են, բայց ոչ քեզ մոտ, սիրելի ընթերցող: Որտեղից հնչում են ձայներն ու մեկը կարուսելի ձիու վրա նստած, ու համենայն դեպս գալիս են առանց միմյանց նախազգուշացնելու: Մարմնավորելով այն տարածքը, որն առանց ու վերջին հաշվով գոյություն չունի:

Քանի որ համբերություն չունես ու չես ակնկալում որ հետդ լինեն:

Ու նա անդրադարձավ չարտահայտված մտքին, ոչ երկուսի առումով, այլ միայն նրա, ով հույս ուներ իրագործելու այն ինչ ծրագրված էր բայց և անհնարին:

Ի՞նչն է հաճախ հանդես գալիս իբրև անհատական գիտակցության արտադրանք:

Կենտրոնից Բաղրամյանով ու այս անգամ ոչ սրընթաց, այլ միանգամայն անշտապ քայլերով ու միանգամայն չշարունակվելով, քանի որ բոլորը գիտեն ու արդեն ասվել է բազում անգամներ: Ձայների զգալի տարբերությամբ` պատերազմն այնպիսի մի դեպք է, որին նախապատրաստվում են, որոշելով թե երբ տեղի կունենա և ինչպես:

Գիրքն այս, որ ստեղծվում է մեծ դժվարությամբ ու քողարկված մեղմասություններով:

Գիտակցելով ժամանակն ու գիտակցված լինելով, գտնելով ու չկորցնելով ժամանակի գիտակցությունը: Ու նրանք ոչ շտապում են ու ոչ էլ ուշանում, քանի որ ժամանակը գիտի իր գալու տեղն ու պահը:

>>>

ֆոլկների տանը

հուլիսի 31ին մեմֆիսից քշելով գնացինք օքսֆորդ, միսիսիպի նահանգ -- գտնելու ֆոլկների տունը: ճանապարհին անվերջ անձրևներ էին գալիս, մի երկու ժամից հասանք րոան օուք (rowan oak):


ֆոլկների գրասենյակը, որն ավելացրել էր 1952 թվականին: նրա գրամեքենան:

հաճախ քնում էր գրասենյակում (կինն ուներ իր առանձին ննջարանը): անկողնու վերևում, պատի վրա սև ու կարմիր մատիտներով գրել էր A FABLE (1954) գործի նախնական պլանը:

մահից հետո կինն ու աղջիկը ամեն ինչ խնամել-պահպանել էին իր ուզած ձևով ու հետո տունն ու արխիվը հանձնել միսիսիպիի պետական համալսարանին, որն էլ այսօր տնօրինում է տարածքը:

դարպասով իհարկե չմտանք, բայց ծառերի տակով քայլելիս համարյա թե լսում էի հենրիի ու չարլզ բոնի խոսակցություններն ABSALOM, ABSALOM!-ից: ինչ ահռելի ծառեր էին . . .

queering memphis

on beale street

Goris des femmes

Je ne connais rien à cette ville
Je ne connais rien à ce peuple qui construit sans arrêt

Les petites ruelles bordées de verdure, d’arbres majestueux
L’eau qui coule sans attendre, emportant la saleté de toute une nation

Vieilles femmes clouées devant la porte
En attente de cette chose qui n’arrive jamais
Tristes, douces, aux visages millénaires
Yeux qui sourient, bouches qui marmonnent
“C’est lui, ce n’est pas lui…il est parti, non, je ne rentrerai pas, pas encore?”

Rena n’en pouvait plus avec son mari jaloux
Elle a cédé sa place à son frère en politique

Sirva veut finir à temps, elle est pressée
Ludmila se moque des homosexuels
Naira lutte pour sa place dans la municipalité et craint que d’autres femmes lui volent son homme.

Emma est très nerveuse, elle a contribué à la radio et TV de la ville
Elle a souffert trop durant la guerre
Ses enfants cachés dans le sous sol de l’église
Elle courait sous les bombes pour annoncer les nouvelles

Irina accepte maintenant les femmes sans mari, qui engendre des enfants
“La vie est drôle, elle nous impose souvent l’impossible”

Janna a caché des années son statut de femme divorcée
A l’Université, ça lui aurait posé des problèmes.

Pas de travail, pas de ressources
Pour garder les hommes
Il faut hausser les salaires
Pour qu’ils ne partent plus
Pour qu’ils restent


Parfois le départ est essentiel
Douloureux mais libérateur.

Ces maisons en pierre, connaissent-elles le Bonheur?
Il faut observer les femmes
Il faut suivre leurs pas
Il faut écouter sous la fenêtre, le soir, leurs gémissements
Extase ou souffrance?

Des visages tristes embellis d’Oriflamme
Des corps insensibles ornés de tissues ‘made in Taiwan’
Le sexe disparu au fond dans les ténèbres
Moisi, perdu dans un sommeil profond
Parfumé à l’eau de Cologne
Parfois orné de dentelles
En attente de celui qui ne reviendra jamais, de celui qui n’a jamais existé.

չատրակցիոն

>>>

>>>

ատրակցիոն (նախավերջին ու վերջին մասեր)

>>>

Գ. ԱՐԱՐ

Ա. ՏԵՍԱՐԱՆ

(Նույն տեսարանը: Իրիկնամուտ: Մշուշի մեջ կորել են ափերն ու ջրերը: Նավավարը շտապով գալիս է թիերը ուսին:)

ՆԱՎԱՎԱՐ -- Երևի մոռացել է, տարվել նկարով . . .

(Մտածկոտ ուղղում է նավակը, հարմարեցնում և լաթով սրբում նստարաններն ու հատակը:)

ՆԱՎԱՎԱՐ -- Գուցե անձրևից հետո փոշմանեց . . . չի գա . . . (Հեռվից երևում է Զավենի ուրվագիծը): Բայց առավոտյան տրամադրությունը բարձր էր, երբ գնացի մոտը: (Նկատելով Զավենին): Բարի երեկո:

ԶԱՎԵՆ -- Հուսամ, որ բարի է: (Հենվելով նավակին, ծխում է):

(Մի քանի րոպեից հայտնվում է Հեղինեն):

ՆԱՎԱՎԱՐ -- Ամեն ինչ պատրաստ է: (Մեղմորեն): Կարծում էի որ չես գա . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- Եվ թողնեի որ առանց ինձ մտնես ծո՞վ: (Զավենին): Բարի երեկո . . .

ԶԱՎԵՆ -- (Համբուրելով Հեղինեի ձեռքը): Բայց տեսեք, մշուշով ենք պատված շուրջբոլոր . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- Թողնենք ընկճվածությունն ու տարակուսանքը ծովեզրին: (Նավավարին): Գնացի՞նք:


Բ. ՏԵՍԱՐԱՆ

(Մթության մեջ, ջրերի վրայով մեղմ սահում է նավակը. նավավարը զգուշորեն թիավարում է ալիքներից խուսափելով, Հեղինեն մատիտով նկարում է տետրակի մեջ, Զավենը նստած է մի կողմ թեքված, ձեռքում ճրագ է վառվում:)

ՆԱՎԱՎԱՐ -- Շատ հեռացանք ափից . . . Մշուշի մեջ ամեն ինչ դառնում է մի տեսակ անճանաչելի: Ծանոթ կերպարներն էլ դուրս են գալիս իրենց դերերից: Զարմանալի է . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Խորասուզված նկարի մեջ): Այդ ի՞նչ է արդյոք:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Ժպտալով): Քո անվախության դրդապատճառը:

ՀԵՂԻՆԵ -- Բայց չէ որ յուրաքանչյուրս էլ օժտված ենք մենք մեզ վերափոխելու . . . (Զավենին): Լռում եք . . . Ի՞նչ եղավ Պետերբուրգից հետո:

ԶԱՎԵՆ -- (Առանց հայացքը շեղելու): Ուզում էր գնալ Փարիզ ու գնացինք: Շուտով ծանոթացավ Էմիլ Բեռնարի հետ ու հաճախ երեկոներն անց էր կացնում նրա արվեստանոցում: Այնտեղ էլ հանդիպեց ամերիկացի դաշնակահարուհուն, որն ապրում էր Լատինական թաղամասում: Ու մի օր ինձ հրավիրեցին իրենց հերթական էքսցենտրիկ հավաքույթներից մեկին . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- Մի փոքր թեքեք գլուխը դեպի ինձ: Կներեք որ ընդհատեցի . . .

ԶԱՎԵՆ -- (Գլուխը թեքելով): Ինչպես և ակնկալում էի, հավաքվել էին տարբեր տիպի մարդիկ. նրան միշտ էլ ձգում էր նման տարաշխարհիկ մթնոլորտը: Ինձ տեսնելուն պես փաթաթվեց, ուրախ էր . . . ծանոթացրեց Օսկար Միլոշի հետ: Հետո երբ հյուրերը պակասեցին, դաշնակահարուհին նստեց դաշնամուրի մոտ ու սկսեց նվագել . . . (Մի պահ դադարից հետո): Չգիտեմ ինչպես նկարագրեմ նրա նվագը . . .

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Պայքարելով ալիքների հետ): Անհնազանդ . . .

ԶԱՎԵՆ -- (Սթափվելով նավավարի ձայնից): Այո, տարօրինակ մի սոնատա . . . որ չի հնազադնվում մատներին, ասես պոռթկում է մատների տակից անկառավարելի ցանկությամբ . . . Արտառոց նոտաներ, որ պատռում են կուրծքդ, հանում սիրտդ ոսկորների թաքստոցից ու վերքի մեջ մխրճում վառվող ածուխը . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Մի քանի վայրկյան ուշադիր հետևում է Զավենին):

ԶԱՎԵՆ -- Դուրս եկա պատշգամբ, որ ծխեմ . . . երբ վերադարձա մեծ սենյակ, դաշնակահարուհին այլևս այնտեղ չէր ու նա էլ չկար: Սանդուխներով իջա առաջին հարկ ու մտա գրադարան . . . Երևի մոտ մի ժամ տարվել էի գրքերով, հրաշալի հավաքածու ուներ, թե դասական, թե ժամանակակից գրականությունից: Հետո նորից լսվեց դաշնամուրի ձայնը . . . (Նայում է Հեղինեին): Բարձրացա վեր . . . դաշնամուրի մոտ նստած էր մեկ ուրիշը: Մտա կողքի կիսախավար սենյակը . . . Անտանելի տոթ էր . . . հեղձուկ ու ծանր օդից գլուխս սկսեց պտտվել: Անկյունի բազմոցին տեսա Արմենին, կիսապառկած դիրքում . . . նրա դիմացը . . . ծնկի իջած դաշնակահարուհին, նրա բարակ երկար մեջքը` կռացած դեպի նա . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Շարունակում է լուռ նկարել):

ԶԱՎԵՆ -- Ինձ նկատելուն պես հեգնորեն ժպտաց . . . ու եթե դուրս չգայի, եթե չիջնեի սանդուխներով ցած, օդի ծանրությանը պիտի չդիմանայի, ամեն ինչ արդեն փլվում էր վրաս ու մատներս այլևս իմը չէին, նրանք այլևս չէին ակնկալում, չէին ցանկանում ապրել ինձ հետ, չէին հպատակվում: Ուզում էի քայլել դեպի Սենը, բայց ասես հիվանդանոցի սենյակիս վարագույրով շղթայված, ոտքերս ինչ-որ սև փողոցով քշում էին առաջ . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Նկարը կիսատ թողնելով ու դնելով պայուսակի մեջ): Վերադարձեք ինձ հետ Երևան . . . Վերակառուցումներից հետո քաղաքում տիրում է մի լրիվ ուրիշ տրամադրություն . . . այն իրոք դարձել է անճանաչելի:

ԶԱՎԵՆ -- (Գլուխը իջեցնելով): Դեռ պատրաստ չեմ . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- Ինչո՞ւ ոչ . . . Ուզում եմ ասել, որ Երևանում մարդիկ ավելի հանգիստ են քայլում փողոցներով . . . Այնտեղ առավելությունը տրվում է ոչ թե կյանքի փաստերին, այլ մշակույթին ու նախևառաջ կյանքի վայելքին . . .

ԶԱՎԵՆ -- Բայց չէ որ ինքներդ էիք ասում, որ կնոջ համար անհնար է Երևանում ինչ-որ բան ստեղծել . . . մասնակցել մշակույթի կառուցմանը:

ՀԵՂԻՆԵ -- Գրեթե . . . գրեթե անհնար է: Պիտի փոխենք . . .


Դ. ԱՐԱՐ

Ա. ՏԵՍԱՐԱՆ

(Փոքրիկ անշուք կայարան: Պատի տակ նստած են մի քանի քնհատ կանայք: Հեռվից լսվում է ծովի շաչյունը. ամպոտ առավոտ է: Գալիս է նավավարը կոկ հագնված ու մի զամբյուղ ձեռքին. նստում է առանձին պատի տակ, գծին մոտիկ:)

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Տրտում նայում է անցուդարձող մարդկանց): Ամառն էլ գնաց: Գնաց, ի՞նչ անես, էլ հետ չի գա . . . (Նկատում է Հեղինեին, կանգնում է):

ՀԵՂԻՆԵ -- (Ձեռքին մեծ թղթապանակով ու ճամպրուկով, մոտենում է նավավարին): Եկե՞լ ես արդեն:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Հուզված): Եկել եմ, եկել . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Զամբյուղին նայելով): Ո՞ւր ես գնում:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Անվստահ): Քեզ համար է այդ . . . նվերս վերջին . . .

(Նրանց է մոտենում Զավենը:)

ՀԵՂԻՆԵ -- (Ժպտալով): Ուրախ եմ որ եկաք:

ԶԱՎԵՆ -- Չէի կարող չգալ . . . (Լսվում է մոտեցող գնացքի դղրդյունն ու սուլոցը): Երբ որ տեղ հասնեք, գրեք իմանամ: Ահա իմ հասցեն (Հեղինեին տալիս է մի ծալած թուղթ):

ՆԱՎԱՎԱՐ -- Սպասեք: Սպասեք——Կուրղինյանի մոտ այդպես չէր, շատ հանպատրաստից ստացվեց:

ՀԵՂԻՆԵ -- (Գրկելով երկուսին): Ցտեսություն:

(Գնացքը կանգ է առնում. Հեղինեն վագոնավարի օգնությամբ բարձրանում է վագոն, ու քիչ անց լուսամուտից ձեռքով անում: Գնացքը շարժվում է:)

ՆԱՎԱՎԱՐ -- Գնաց . . . էլ հետ չի գա . . .

>>>

yerevan in photos

"YEREVAN IN PHOTOS" EXHIBITION TO OPEN IN YEREVAN HISTORY MUSEUM

YEREVAN, AUGUST 4, ARMENPRESS: "Yerevan in Photos" exhibition will open on August 5 in the Yerevan History Museum. The director of the museum, Armine Sargsyan, told Armenpress that the exhibition will present about 200 photos kept in the museum depicting Yerevan from the late 19th century to the first half of the 20th century. Sargsyan said such an exhibition is being held for the first time: the photos of Yerevan kept in the museum have never been presented completely. The museum is planning to conduct "Yerevan's Urban Issues" exhibition in December which will present photos, maps, plans, personal things of outstanding architects, miniatures of North Avenue. Within the frameworks of Yerevan Day celebrations, there will be an exhibition of works by contemporary artists in October dedicated to the city of Yerevan. After the exhibition the works will be donated to the museum.

Gyumri des femmes

Je regarde ces yeux autour de moi
Ces regards millénaires, couleur de détresse
J’ai envie de prendre leurs mains, les caresser
Enlever toute la peine qui s’est refugiée
Déraciner toutes les injustices qui les a étouffées.

Elles attendent que je prononce le mot magique
Elles pensent que j’ai la réponse à toutes leurs interrogations
Une lueur d’espoir qui se prononce doucement
Qui disparaît de temps en temps et peut réapparaitre à tout moment

Julietta a perdu ses enfants
Elle ressemble à la marguerite déracinée entièrement
Elle n’aura plus de continuité

Heghinée a très envie d’aller en avant
Ses cheveux gris si gracieux lui donne cet air de sagesse absolue

Alla ne s’est jamais mariée
Il n’y a pas assez d’hommes à Gyumri
Une ville de femmes

Gohar se trouve trop grande et adore le noir
Elle vit son agression à travers ses différentes actions sociales

Hasmig est journaliste
Elle plaint la réalité dévastatrice, la situation des femmes et le salaire bas des professeurs d’Université

Je pense avec elles
La fatigue me ronge
Elle se propage un peu partout
A travers les fenêtres de la classe d’école
Se répand gracieusement, sereinement dans la ville
Se faufile par la petite porte de la petite maisonnette à côté
Passe à travers la cuisine, et se disperse doucement dans la bonne soupe de la gentille vieille dame, la seule survivante du tremblement de terre de 1990.


Dors ma chérie, dors doucement, maman sera de retour bientôt
Dors ma douce, ma belle, maman ouvre les chemins de ton avenir
Dors ma chérie, ma petite fille, maman retournera victorieuse
Ferme tes beaux yeux , demain la journée sera longue
Maman te promet le bonheur, maman assure ta liberté
Papa est parti depuis longtemps
Il ne reste que toi et moi, mon enfant.

ա(ր)փ

զարուբյանական ատրակցիոն (շարունակ.)

>>>

Բ. ԱՐԱՐ

Ա. ՏԵՍԱՐԱՆ

(Գիշեր է. աղոտ փայլում է լուսնկան և իր լույսով ակոսել է ծովի շարժուն մակերեսը: Ափից բավականին հեռացած, Զավենն ու Հեղինեն զրուցում են նավակում:)

ԶԱՎԵՆ -- Ուրեմն վաղը չէ մյուս օրը մեկնում եք . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- Այո, չորեքշաբթի գնացքով վերադառնում եմ Երևան: Իսկ Դո՞ւք:

ԶԱՎԵՆ -- (Մի փոքր մռայլված): Դեռ չգիտեմ . . . (Հույսով): Կուղեկցե՞ք ինձ, կլինե՞ք ինձ հետ մինչև Ձեր մեկնումը:

ՀԵՂԻՆԵ -- Այո: Միայն թե պիտի պատմեք ամեն ինչ, առանց թաքցնելու . . .

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Դանդաղելով նավակի ընթացքը): Արդեն համարյա կեսգիշեր է, չդառնա՞նք ափ:

ՀԵՂԻՆԵ -- Ո՞վ կմտածեր . . . որ վախն այսպես արագ կարելի է հաղթահարել: Դեռ մի քանի ժամ առաջ սոսկում էի ծովից:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Գոհ ժպիտով): Ասում էի, չէ՞, իզուր ես վախում: (Թիավարում է դեպի ափ:)

ՀԵՂԻՆԵ -- (Երկար լռությունից հետո): Վաղը, նույն ժամին, կհանդիպենք այստեղ: Կպատմեք ինձ Ձեր Փարիզյան կյանքից . . .

ԶԱՎԵՆ -- Բարեհոգի եք անչափ, տիկին . . . Միայնությունն ինձ վհատեցնում է, չեք պատկերացնում թե որքան եմ գնահատում Ձեր ներկայությունը . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- Մեկ բան ևս . . . (Խորամանկ ժպիտով): Պիտի թույլ տաք որ Ձեր խոսալու ընացքում նկարեմ:

ԶԱՎԵՆ -- (Նոր հետաքրքրվածությամբ): Նկարո՞ւմ եք . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- Այո: Այստեղ գալուս նպատակներից էր նաև գտնել յուղանկարներիս համար բնորդներ, քանզի Երևանում կնոջ համար գրեթե անհնար է աշխատել, նույնիսկ վարձու, բնորդների հետ:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Ցատկում է ծանծաղ ափ ու նավակը հրում ավազների մեջ): Հասանք:

ԶԱՎԵՆ -- (Օգնելով Հեղինեին նավակից իջնելու): Շատ լավ, ուրեմն, կլինեմ Ձեր բնորդը . . . Ձեզ տալ հրաժե՞շտ . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Փաթաթվում է շղարշով): Այդ անհրաժեշտ է . . . (Վարձատրում է նավավարին և անհայտանում):

ԶԱՎԵՆ -- Լոկ մենակ մի կին . . . (Նավավարին): Գիտե՞ս, ով է նա:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Չլսելով): Այսօրն էլ այսպես հանգավ իր վերջին:


Բ. ՏԵՍԱՐԱՆ

(Նույն տեսարանը: Քարափից իրար հետևից վազելով հայտնվում են աղջիկները):

ԱՌԱՋԻՆ ԱՂՋԻԿ -- Ինչպես վախեցա: (Անզգույշ դիպչում է Զավենին): Ներեցեք խնդրեմ:

ԵՐԿՐՈՐԴ ԱՂՋԻԿ -- Ես էլ գիշերով չեմ իջնի եզերք:

ԵՐՐՈՐԴ ԱՂՋԻԿ -- (Դիպչելով Զավենին): Ահ, ներողություն . . . կացեք . . . միասին . . .

ՉՈՐՐՈՐԴ ԱՂՋԻԿ -- (Զավենին նկատելով): Ինչո՞ւ եք ցցվել մեր ճամփի վրա: Քնա՞ծ եք, պարոն . . .

ԶԱՎԵՆ -- (Սփրտնած ու մի տեսակ ընկճված կեցվածքով): Որտեղի՞ց եկան . . . Պատրա՞նք է սա: Գիշերները չքնելու հետևանք . . .

ՉՈՐՐՈՐԴ ԱՂՋԻԿ -- (Ճանաչելով Զավենին): Զավե՞ն: Դո՞ւ ես:

ԶԱՎԵՆ -- (Խուսափելով): Ոչ, սխալվել եք, օրիորդ:

ՉՈՐՐՈՐԴ ԱՂՋԻԿ -- Բայց մենք Պետերբուրգից միասին . . . (Ընկերուհիները կանչում են): Ու չէ՞ որ Արմենի հետ . . .

ԶԱՎԵՆ -- Սխալմունք է:

ՉՈՐՐՈՐԴ ԱՂՋԻԿ -- (Զննում է Զավենին): Կներես . . . Կներեք . . . (Ընկերուհիներին): Գեթ տուն հասնեինք . . .

(Աղջիկների ձայները կամաց-կամաց մարում են մթության մեջ ու Զավենը մնում է կանգնած մենակ, ծովափին):

>>>

Դեղձ :)

Photo by Astghik Melkonyan.

vorteghy

Artists' Talk in Yerevan: More photos

(See post below for more details.)

Հուլիս 29-ին, ժամը 7-ին, չորս արվեստագետներ (Լուսինե Թալալյան, Արփի Ադամյան, Աստղիկ Մելքոնյան և Արաքս Ներկարյան) ներկայացրեցին իրենց պրոհեքթը «Արխիվից Ելնէլով». մի քանի ֆոտոնէր այս ներկայացումից.

Artists' Talk: Monday, July 27, 2009

As part of the Summer Seminars' For Contemporary Art Curators series (which takes place annually in Yerevan), four local artists --- Lusine Talalyan (also known as Lusine Davidyan), Arpi Adamyan, Astghik Melkonyan and Araks Nerkararyan --- presented their collective project titled "Coming out from the archives" at Gallery One on July 27 at 7 pm. Here are a few photos from the event.

զարուբյանի կանայք (ատրակցիոն)

>>>

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅՈՒՆ---սկսում է ահա: Բաց չթողնեք ատրակցիոնն այս արտառոց: ՇՏԱՊԵՔ: Գրավելով ձեր որոշակի տեղերը, տեղադրվեք գտած-բերած աթոռներին: Լռություն: ՍԿՍՎԵՑ-------

«Մենակ կինը»

Ըստ Շ. Կուրղինյանի պիեսի

Գործող անձինք

Հեղինե -- (Արաքս)
Ծերունի նավավար -- (Լուսինե)
Զավեն -- (Շմավոն)

Ծովափ: Վերջալույսը հրդեհել է հորիզոնը: Ծովը խաղաղ է, եզերքին, քարի վրա նստած է ծերունի նավավարը խիստ հաճելի դեմքով, սպիտակահեր, և ծխում է: Հեղինեն, աջ ձեռքով հենված նավակի քթին, մտածկոտ դիտում է հեռուն` լայն շղարշը ուսերին գցած:

Ա. ԱՐԱՐ

Ա. ՏԵՍԱՐԱՆ

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Մի պահ լռությունից հետո): Ծովը հանդարտվեց, իզուր ես վախենում: Ուզո՞ւմ ես ափով կթիավարեմ, գնանք մինչև գյուղ:

ՀԵՂԻՆԵ -- Իսկ եթե հանկարծ . . . Առաջին անգամ եմ մտնում ծով ու երկչոտում եմ: Մի գուցե մրրիկ, հողմ կամ հորդ անձրև երկինքը թափի: Արևն էլ ծածկե թուխպերը տձև, մռայլից շշմած չհասնենք ափի . . .

ՆԱՎԱՎԱՐ -- Բայց չէ որ այստեղ ես . . . դեհ, թող, անհոգ կաց:

ՀԵՂԻՆԵ -- (Տատանվում է): Եվ վախենում եմ, և հույժ փափագում ջրերի վրա լողալ: Ինչ-որ անհաղթ ուժ, ինչ-որ խենթ հակում գերել է հոգիս . . . էլ չեմ դողալ: (Ոտքը դնում է նավակի մեջ): Դեհ սիրով ու ժիր թիերդ շարժիր . . .

(Նավավարը գոհ և հապճեպ պատրաստվում է: Ինչ-որ տեղից քայլելով ափին է հայտնվում Զավենը` հիացմունքով ծովը դիտելով: Հանկարծ նկատում է Հեղինեին, հանում է գլխարկը և շտապ մոտենում:)


Բ. ՏԵՍԱՐԱՆ

ԶԱՎԵՆ -- Ներեցեք, խնդրեմ, պատրասվում եք գնա՞լ:

ՀԵՂԻՆԵ -- (Մի փոքր անտարբերությամբ): Այո:

ԶԱՎԵՆ -- (Ոգևորված հորիզոնն է դիտում): Օրս զոհեցի արևի հետքերով. կուզեի թերևս մի նավակ վարձել, լողալ ու խորհել այսօրվա իրադարձություններից . . . Ուշ ափ դուրս եկա, ազատ նավ չկար:

ՀԵՂԻՆԵ -- (Ուշադիր քննում է Զավենի դեմքը): Թե չունեք ոչինչ, ուղեկցելու ինձ . . . (Ձեռքով հրավիրում է):

ԶԱՎԵՆ -- (Օգնում է Հեղինեին նստելու): Ուրախ կլինեմ. ո՞վ եք դուք, տիկին. եկվո՞ր, տեղացի՞ . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Անհոգ): Լոկ մենակ մի կին:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Որ դժկամ հետևում էր Զավենին, նավակը հրում է ջուրը. Հեղինեին): Խոսքդ է խելացի . . .

ԶԱՎԵՆ -- Լոկ մենակ մի կի՞ն, ոչ ա՞զգ, ոչ անո՞ւն . . .

ՀԵՂԻՆԵ -- (Հեգնանքով): Միշտ միևնույնը . . . մնում է խղճալ, ակամա ներել հզոր ձեր սեռին, որ սիրում է փնտրել մտքի տեղ մարմին, մարդու տեղ անուն . . .

ԶԱՎԵՆ -- Գուցե իրավունք ունեք դատելու, ո՞վ չունի սխալ իր կարճ կյանքի մեջ:

ՆԱՎԱՎԱՐ -- (Նստում է և սկսում շարժել թիերը): Ո՞ր ուղղությամբ:

>>>

անվերնագիր 2004

դեռ հատված 3-ից

>>>

(Լուսինե, Ասյա և Արփի)

Նկատի ունենալով, որ նրանք կարող էին հետաքրքրված լինել ու ճիշտ այնպես ինչպես որ կային:

Հետադարձին մրսելով ու Երևան դարձի ճանապարհին, զգալիորեն հայտնվելով ուղևորի դերում ու մրսած մարմինը հանձնելով ու հանձնվեց նրան:

Մի շնչով արտաբերված----

Հաշվի առնելով որ չգիտենք ու չենք կարող իմանալ թե ինչ կլինի հետագայում, քանի որ հիման ու այս պահը ամենադժվարն է ընկալել ու ընկալելու համար շրջվում է հետ, որ կանխատեսնի: Բարի գալուստ ասելով օտարին ու լինելով օտար այս դարում: Կարո՞ղ են արդյոք կանխապես տեսնել այն վերամոնտաժված պատմությունը, որով «դու»-ն պիտի հակադրվի «ես»-ին:

Ու հետո նրանք հապաղելով մնացին, չնայած որ այդ ընթացքում կարող էին իրագործել այն մտադրությունը, որն ունեին, քանի որ պայմանները թույլ էին տալիս ու թույլատրելով անել այն, ինչ թվում էր առավել հնարավոր ու նույնիսկ ավելի քան թվում էր:

Գերադասելի ձգձգում:

Անշուշտ լինելով «Տեխաս»-ում ու այդ պահին որքա՞նն է ավելի շատ քան երեքը: Հաճելի է նորից կրկնել, որ երբեմն նրանք տարօրինակվելով ձեռնբաց են գտնվում ու գտնվելով օտար միջավայրում:

Բավ է թաքցնենք քեզանից, սիրելի ընթերցող:

Նախ սկսեցին քայլել Թումանյանով, ապա թեքվեցին ու հազիվ տեսանելի մթության մեջ երևացող նրա բարձրահարկ շենքը: Այդ պահին ու դրանից հետո թույլտվությունը քոնն էր: Երբ շենքի ուրվագիծը կլանեց նրան, երկուսով մնացին Սայաթ-Նովայի հյուրանոցի դիմացը կանգնելով ու կանգնած, կանգնեցնելով, նստելով ու սուրալով վեր դեպի Բաղրամյան ու վերջապես Օրբելի:

Մինչ այդ նա արդեն աշխատանոցում էր ու համոզվելու համար: Ֆոտոքիմիկատների ազդեցության տակ, հետզհետե սկսում է երևալ պատկերը, արարվող սպիտակի վրա նոր տեսակի գծեր ու միայն նրա հայացքի ներքո ու միայն նրա նկարներում:

Երկար էր մտածել այդ մասին, քանի որ նրանք կային վեպում նախքան սկսվելն ու նախքան չշարունակվելը: Իհարկե դժվար է ասել, թե որն է սկիզբը և որն է վերջը, կամ որտեղից չի շարունակվում ու որտեղ է դադարում:

Բայց էականն այն է, որ նա կանխատեսավ նրանց լուսանկարը, դեռ չկայացած, ու չես պատկերացնի թե որքան լավ եմ զգում քո հայացքի տակ, ու լինելու համար ուզում եմ որ ոչ ոք չտիրանա այդ գործերին ու դրանք չտպվեն ոչ մի տեղ, այլ լինեն ինքնամփոփ ու կատարյալ իրենց ամբողջությամբ` պահի ամբողջությամբ, քանի որ ինչ-որ ձևով ապրում ենք քո արվեստի մեջ ու միջով, ու ասես ստեղծվում քո ապարատի ու քո հայացքի ցանկության համար միայն:

Ինչ-որ ձևով միավորող հայացք:

>>>

մինչև մազերդ աճեն, իմն արդեն սևացավ

Էլեկտրոնային նամակ #32

>>>

Արդեն տասնմեկ օր է ինչ այս բառերը չեմ արտասանել ու միայն գրելն էլ հերիք է, որ զգամ ներկայությունդ: Երեկ Ջոնին ուղարկեցի տասներկու գլուխներից ինը, վերջին երեքի վրա եմ աշխատում հիմա: Նոր քիչ առաջ, առավոտյան գրեց (լավ տրամադրությամբ), հարցնելով թե սկսի արդեն խմբագրել, թե սպասի որ էլի ինչ-որ փոփոխելիք ունեմ: Ասացի որ սկսի խմբագրել մինչև որ մնացածը պատրաստ կլինի, որից հետո միասին կնստենք իրա տանը ու վրայով կանցնենք: Հիմա էստեղ է, Ֆանքս Գրոուվում, քաղաքից մոտ կես ժամ հեռու: Օգոստոսին էստեղ չի լինելու, գնում է Փարիզ` Դալքին ներկայացնելու, ու հետևաբար ուզում է որ շուտ վերջացնենք:

Շարունակում եմ գրել, չնայած դանդաղ, բայց ստացվում է:

Բացարձակապես հակադրվում եմ այն տեսանկյունին թե գեղարվեստական արձակը (հայելու նման) պիտի արտացոլի իրականությունը: Ընդհակառակը, այն ստեղծում է մի նոր տարածք, որտեղ փորձարկվում են ու խաչաձևվում նոր հարաբերություններ, ինչ-որ տեղ կործանելով իրականությունը որն իր ընդունված կարգերով ու սահմաններով ամեն նոր երևույթ դարձնում է անհնարին: Այդ նոր տարածքը կարող է ստեղծվել հենց թեկուզև փակուղու վրա. շեղվելով ու փնտրելով նոր ճանապարհ, քայլում ես հին փողոցով, որը գիտես որ հաստատ փակուղային է ու հանկարծ սխալմամբ մի նրբանցք ես մտնում ու հայտնաբերում մի նոր ելք:

Գիշերը մազերս ներկեցի, սև: Երևի ինչ-որ մի բան սգալու համար: Կամ միգուցե փոփոխության կարիք ունեի. Լուսինեի դրած ֆոտոները ինչպես միշտ հույս են ներշնչում:

>>>

hair is growing

գլխացավ

տետիվա

>>>-------

ո՞նց վերջացնեմ քեզ,
երբ էլեկտրայի նման տեսա տեսնում եմ (քարին)
օռեստի թողած մազափունջը . . .

շնորհավոր