հատված 3-ից

>>>

Գիրքն այս ի տարբերություն մյուսների (ի հակասություն ինքն իրեն) չի կամենում անխտիր բոլոր ընթերցողներին գրավել, ու չկամենալով այն գրավիչ չէ: Այստեղ պարզապես արտագրվում են արդեն հազար ու մի անգամ տեղի ունեցած բաները, համենայն դեպս նկարագրի տաքսու երթը, Արաքսի ձեռքում դաշտային ծաղիկներն ու դու նայում ես Բաղրամյանով իջնող մեքենաներին: Տաքսին թեքվում է աջ, դեպի Գյուլբենկյան փողոց, ու արդեն հուսահատությունն է ներխուժում բաց պատուհաններից: Վարորդն անհամբերությամբ կանգնեցնում է մեքենան ու համբուրված լինելով դու դուրս ես գալիս հապաղելով պահը, հապաղելու ու հապաղված լինելու համար: Ու արդեն պահն արձանագրվում է անցյալում: Գրված որպես արձան. այսինքն բազալտի կամ մարմարի վրա ու անփոփոխ ու չկամենալով փոփոխվել, չցանկանալով որ պահն անցնի ու լեզուն այդ չի ակնկալում, չի ուզում ապրել քեզ հետ, քո կողքին:

Երևանն աղջիկն է կրկնության, ու կրկնվելով ու կրկնված լինելով նորոգում է տողերն այն որ իրեն են նվիրված (որ նորից չեն վերադառնում, վերադառնում են կրկին), նոր ոգի տալիս ու նորացնում քաղաքային միջավայրում, հատկապես` բանուկ, մարդաշատ վայրերում, արձան տեղադրելն ինչ-որ առումով վտանգավոր է, այն պետք է կենդանի շարունակությունը լինի իր միջավայրի, չխանգարի շրջակա ռիթմին ու երբ տեսա արձանը, այն տպավորությունն ունեցա, որ նա շարունակում է քայլել, շարունակում է շնչել բոլորի հետ, բոլորի համար: Բոլորի, բացի ինձանից—

Արձանագրի, ասում է Լուսինեն, գրի նրա մասին ու եթե ընդունակ ես, ապա գրիարձանը նրա, տաքսու մեջ կիսանստած, կարմիր շալով կիսափաթաթված ու այդպես կիսով չափ ու ոչ ամբողջական, ինչպես որ հիշողությունն է վերարտադրում, գրի Արաքսի մասին: Գրի այնպես որ զգամ, բայց բառացիորեն գրել նշանակում է ոչ թե ստեղծել իրական պատկերներ, այլ կործանել նմանությունը, ու սրբագրելով դու սրբում ես արատները, անհետացնում թերությունները, համբերատար սպասող, սպասված, որ իրենց հայտնաբերեմ լուսանկարչական իմ ապարատով, որ զուր էր ճիգը քո, ու զուր էին խոսքերն ու որ ընդունակ չես ու չես կարողանալու արձանագրել ու միայն ընդօրինակելով ուրիշներին, միայն ուրիշից փոխառնված բառերով է որ պիտի ստեղծես քո ճղճիմ արձանն ու միայն հասկանալով ու հասկացած լինելով որ ձախողվելու ես ու ձախողության համար:

—Եթե գրողն ի վիճակի չէ իր ապրումները բացահայտելու և գրելու, իսկ գրականությունը ի՞նչ է` մարդու հոգեկան վիճակի և մարդկային հարաբերությունների արտահայտությունն է, արվեստով տրված, ուրեմն, եթե մարդ վախենում է, ուրեմն նա ստեղծելու էլ ի վիճակի չէ:


—Բայց ի՞նչ է նշանակում քեզ համար արվեստն ու արվեստով տրվածը:

—Նու, եթե գրողի գործի մեջ խառնված են կեղծ համամարդկայինը, կեղծ հայրենասիրական բաներ, որպեսզի գրողը կարողանա մի ելք գտնել խոսք ասելու, բայց իրականում այնտեղ ոսկորով, մարմնով մարդը գոյություն չունի, այլ գոյություն ունի մտացածին մի կերպար, որ իբր թե, պիտի առաջնորդի ժողովրդին, կամ սովորեցնի, ահա սա արվեստի հակաիրականությունն է:

—Միգուցե կեղծ համամարդկայինի ու մտացածին կերպարի մե՞ջ պիտի փնտրես իրական մարդուն, որ խոսում է զարտուղի լեզվով . . .

—____________________________ -ն ասում էր, որ երբ որ լեզուն սուտ է խոսում, կամ գողացված է ինչ-որ մեկից, իրական լեզու չէ, հիվանդ լեզու է, դատապարտված է մահվան: Որովհետև սուտ լեզուն չի կարող գոյատևել երկար ժամանակ, իսկ երբ ճիշտ է խոսում, լեզուն դրանից բացվում է, ինքը զարգանում:

—Հիվանդ լեզու . . . իսկ ո՞րն է առողջը: Չկա՞ արդյոք մի միջանկյալ չափ, որտեղ լեզուն ոչ ստում է ու ոչ էլ ճիշտը խոսում, այլ գոյություն ունի ինքնիրհամար: Միգուցե զարգացումն անհրաժեշտություն կամ նախապայման չէ:

—Լեզուն զարգանում ու փոփոխվում է կենդանի խոսքով: Սա իմ անձնական համոզումն է: Ես գրականագետ չեմ, բայց մտածում եմ որպես մեկը, ով սիրում է կարդալ. արևմտահայ և արևելահայ գրականություն կարդացել եմ պատանեկության տարիներից, և ինձ համար նկարչությունից զատ սիրելի բանը հայերեն լեզուն է, հայերենով գրած գրականությունն է, որ ինձ համար ամենահուզիչն է:

—Լեզուն երբեմն էլ գողացված է, տարօրինակող: Ի՞նչ է թարգմանությունը եթե ոչ գողություն . . . Չէ որ ասում են, որ լեզուն հարստանում է թարգմանության շնորհիվ: Իսկ հարստանալ կարելի է միայն գողությամբ ու տարօրինակելով, որ նորը բնօրինակից դառնա անճանաչելի, տարբերված . . .

—Նու, ես խոսում էի կոնկրետ նրա գրքի մասին . . . ի՞նչ էր վերնագիրը . . . «Զարգարյանի որտեղը», հա՞: Ուրեմն տես, Նատալի Սարոտն էլ նման մի գիրք ունի, կոչվում է «Ոսկե պտուղները»: Վեպ է նոր վեպի մասին, թե ինչպես են, ինչպիսի հանդիսավորությամբ են ընդունում ու քննարկում այդ նորաստեղծ գիրքը փարիզյան ինքնապարփակ գրաճանաչներն ու քննադատները . . .

—Բայց քիչ առաջ դու կեղծ համամարդկայինի մասին էիր խոսում . . . լեզվի հիվանդությունից . . .

—Նու, այո, կեղծ` եղածի փոխանցման անկարողությունից: Սարոտի վեպում հեղինակին հաջողվում է մերկացնել այն մրցակցության կեղծիքն ու դատարկապորտությունը, որին տրվում են քննադատները. թե ով է տալու ամենաճիշտ (հասկացիր` սենսացիոն) գնահատականը: Արվեստի գնահատականը: Սկզբում նոր վեպը պաշտում են ու մեջբերումներ անում ասես Աստվածաշնչից, հետո կուռքի նման քանդում ու ոտնահարում: «Զարգարյանի որտեղ»-ում գնահատականը տալիս են հենց ներսից, գրքի ներսից, նու, ասեմ կերպարներն են տալիս, հա՞, բայց այստեղ դա չէ էականը . . . Այլ այն, որ հեղինակն ի վիճակի չէ իր ապրումները բացահայտելու և փոխանցելու թղթին, ինչ-ինչ պատճառներով, ինչ-որ մի բան իրեն խանգարում է, բեմական ինչ-որ կոնվենցիաներից չի կարողանում ձերբազատվել: Միգուցե և վերադարձի հետ է այդ ամենը կապված . . .

Լուսինեն ցած է դնում իր Praktica LTL 3 ապարատը: Շմավոնը դեռ թեքված է դեպի Արաքսն ու ինչ-որ բան է պատմում. հետևում կայծկլտում է ֆալոսակերպ լույսերի շղթան, որ պարուրված է ծառի բնին: Կոնսերվատորիայից չեն լսվում երաժշտության ձայներ ու ընդհանրապես քամին իրենով է արել պուրակը: Լուսինեն վառում է իր չորրորդ սիգարետը, Շմավոնը հիշում Բարնսի գրքից մի տող` Երբևէ մտածե՞լ ես գիշերվա մասին—Ah, mon dieu! La nuit effroyable! ու դիպչում Արաքսի մազերին: Այս ամենը քեզ համար, սիրելի Լուսինե, քո ապարատի հայացքի ներքո ես կկրկնեմ, սիրելիս, որ չեմ կարողանում քեզ համար ստեղծել «իսկական» գրականություն ու ընդամենը արտագրում եմ ուրիշի խոսքերն ու քեզ հավատացնում որ դրանք կարդում ես առաջին անգամ: Արաքսին կայացնելու համար ու նրան շունչ տալու այնպես որ դու սթափվես խիստ սովորական այս պահից, նոր բան չասող, անհետաքրքիր այս նկարագրություններից ու զգաս, իսկ ապրելու համար սա շատ քիչ է, անբավարար:

Սպասիր: Սպասիր: Սպասիր—

Ես քեզ շեղեցի ու դու հիմա տարվել ես բազալտով, սպասիր—ոչ—ոչ այդպես: Ոչ արձանագրություն ու ոչ էլ արձանագրված, այլ դարձած, դարձվող ու դառնալու համար, կայացրա նրան, նորովի: Գրի նրան տեսնելու դժվարությունից, արգելքներից որ նա դնում էր դնելով ու դնելու համար իր երկրպագուների վրա, արգելափակելով նրանց ճանապարհը, ու թե որքան էին ուզում (շվեդացի կինը որ նորագույն երկրպագուներից էր) տեսնել նրա արվեստանոցը, հպվել նրա գործիքներին, ներկերին, շոշափել նրա պատի մեծության կտավները, ու թե ինչպես մի օր, հունիսին, նա մեզ բոլորիս հրավիրեց այնտեղ (շվեդացի արվեստաբանն էլ էր մեզ հետ), ու մենք հրավիրված լինելով արբեցինք, արբեցինք Կոնտրաստում նստած, Կասկադի տակ, ու միայն դու գնացիր, Շմավոն, դու տեսար, դու հպվեցիր նրա գործիքներին, ներկերին, շոշափեցիր նրա կտավները քո ածականներից զուրկ մատներով:

Մատներս այլևս իմը չեն, մտածում է Շմավոնը, նրանք այլևս չեն ակնկալում, չեն ցանկանում ապրել ինձ հետ, չեն հպատակվում քայլելով Ջարուբյանի 34-ից, բնակելի շենքերի նեղ բակերի միջով, անցնում ենք ծիծաղող տղամարդկանց մոտով, համարյա թե կեսգիշեր է: Գիտեմ որ Մաշտոցի ու Մոսկովյանի խաչմերուկում ենք, բայց ինձ թվում է որ հիվանդանոցի սենյակիս վարագույրներով ենք պարփակված: Մութ է, չնայած որ սպիտակ են: Մթության մեջ դա չի երևում, բայց ես գիտեմ: Երկար ժամանակ կանգնած ենք մնում Քոչարի թանգարանի մոտ:

>>>

heteroglossia

chgitem ov kara asi inchy kkardacvi kam chi kardacvi inchy klini haskacac u um hamar
ov e yntrelu et telery u um hamar inch e gorcelu dra hamar aveli lav e linel hnaravorins chezoq tox yntercoxy et telery hyusi ete dranic hnaravor e mi ban hyusel :)
es et girqy kkardam mi or hastat)

hartse vor uzum em tal boloris -- karogh enk tpel ayn namaknere voronk ugharkel enk listin? liste, bnakanabar mi pak mijavayr er, vortegh vor kich te shat azat eink grum u knnarkum mer xndirnere. hima xoske gnum e hanraynatsnelu ays project-e, aysinkn mer namakagrutyunnere kdarnan hanrayin. inch kartsikner kan . .

yete ays namagnere etkan garevor en, yerevani context-um ouremen dbenk. baytz yes hamazayn em angelai hed vor aveli luv gelini vor hodvazner dbven voch te amboghjovin, kani vor ays desage gerker hasde chi gardazvoum:))eli amar yegav yev yes ou narinen (aghjiks) amen or hishoom enk yerevane ou zez amenid shad shad enk garodoom... houysov amenid myous garoun gedesnem

sireli wow-tsiner, inchpes vor gitek, uzum enk tpel mi girk vore kendgrki mer ambogh namakagrutyunnere ays listi vra. arajin namakits minchev aha ays namake neraryal kuzenaink hratarakel "www.queeringyerevan" vernagrov hastapor grkum. lusinen ashxatum e layout-i vra, yes yerevi te xmbagrem vorosh chapov, kuzenaink girke tpel minchev mayise.

I, for one, do not remember every message I wrote to this list; therefore, I would like to ask if, prior to going to print, we can review the material. At the point we will be better able to decide if there are any letters we do not wish to have included in the book. What do you think?

Knerek, es kartses communicatsion gtsits durs em ynkel.Kartsum em namakagrutyunn yndhanur edpes tpely voch te hanraynatsnel e nshanakum, ayl artadrel mi text, vor voch vok chi haskana u chi el karda.Ete mer xndiry hanraynatsneln e, apa arajarkum em yntrel namakagrutyan voroshaki teler ev drank hratarakel.

I think I must have forgotten or not known that one purpose of the list was to create a book. I probably would have written differently if so. I think it's a good idea too, and commend you for it. But I think it's a mistake to suggest no one will read it in its entirety, as Angela suggested. The goal should be a readable, fascinating book. No? The ideas exchanged, the relationships between people, the surprises, are what will draw people in to hear this group of women.I like Angela's suggestion of thematic topics, based around discussion threads. Or maybe even a loosely narrative construction. I think it will be a challenge, but definitely worth it. If you happen to want to print sth I wrote, could you let me know first?Sorry if I am being a pain. I know, of all people, you'd think I would care the least, given what I have published. :) I think it has something to do with not knowing the full intent of the list, but it seems I'm the only one who didn't get that.

we'll pull all the emails out and lusine will put them together in a draft to see what we have. i like the idea of threads too but seriously -- this is not fiction and selection is not our goal: the goal is to archive a two-year conversation that has been most productive to us, in various ways -- if not collectively, then alternatively, individually, and otherwise. this "unspace" has been the most real space and it's created possibilities. we need a record of that. not in the form of a pdf, or a blog, not in the form of censored and cut up pieces, but boldly, in boldface, on paper, thick and heavy, as our conversations have been -- thick and full of weight.

KOghm

barev nancy > > > > vonc es? > > > > indz hamar shat karevor e vor ays namaknery darnan> hanrain

I agree with Nancy. The only book we were talking about printing that I remember was more of a catalogue of our exhibit last summer... I don't remember talking about printing a book from our correspondence on the listserv, but perhaps I too haven't been following that closely...
I also mentioned to Shushan that if something I wrote is going to be published, I would like to see it first. Then, because in Shushan's email she asked for a "yay" or "nay" (and it seemed to me we had to respond in haste), I said "nay"; that is, I don't want anything I wrote to the listserv to be published. I don't remember everything I wrote and what I did write was for the purposes of the group not for publication. I think there is a good purpose to collaborating and publishing a book about correspondence among queer women and allies, artists, and activists (and such an international group that we are!); I really feel like it could be empowering and enriching. However, I think there are better ways to go about doing it. If we are truly a collective, then decisions should be made collectively and the needs and concerns of all should be taken into account.

ushos!

Barev Shushan, I think there is a need for such a concrete book of women's voices among Armenian readers, in Armenia and the diaspora. But I'm not so sure about thinking of it as an archive or a document, which sounds like an academic text, or something geared for researchers or people in the future who want to find out about Armenian women. Regular people should want to read it, here and now. It shouldn't just be about expressing voices but reaching eyes and ears. We made Andaratsutian Mej not so accessible in terms of language, in order to make a point about Armenian women not being so easily classifiable, so I see where you are coming from. But since the format of the list was a free kind of expression, where everyone felt comfortable to express oneself, but where we also needed help to understand each other, I would suggest making a format that suggests both modes for the reader -- freedom and difficulty.It's wrong to critique it, though, before you even start, and I probably won't be able to offer suggestions once there is a draft...But I would be curious to hear more on what kind of shape you are thinking of putting it in.Also, I am not so clear -- you need my permission to use my writing before I know what writing you'll use? Do you think you'll use any of it?I am not sure why I am writing so much on this... But I miss everyone. :(

Wow-tsiner, inchpes gitek, es koghm ei grqi gaghaparin, bayts aijm mi pokr tarakusum em. Nax - vorn e mer xndiry - 1. hanraynatsnel, 2. arxivatsnel 3. virtual taratsutyunuts durs gal u imast fixel, te urish ban? Inch vor e` petk e nkati unenal, vor es naxagtsits heto listserve-n el nuyny chi lini. Vaxenum em, vor voroshaki gitaktsakan, te angitakcakan sahmanner enk mttsnum listi communicative hnaravorutyunneri mej` ir bolor negative hetevanqnerov. Hartsn en e, te ardyoq arji?

ushos!

so the blog was a huge turning> point for the group! i mean all of us getting together in> armenia was also huge... they are somewhat equally as big.> what if we used some of the dialogue on the listserv to set> up the idea of reaching summer 2008 and what our plans and> goals were as a group... how we achieved some of these> goals and plans and where some of our downfalls and clashes> were. then work in dialogue on after we all left... did we> go our separate ways, how we were all somewhat bummed and> then bounced back and the blog surfaced. at that point we> really became a global queer womens group. we already were> but now we were using all resources... integrating the use> of the internet and come back stronger (in my opinion). then> leave the book with all of our should we do its> and should we donts. and that way we can leave the book> open ended... like our group has more plans... bigger and> better! coming back after learning something about coming> out! and other issues.

i really wasn't thinking of this, you see -- i mean apart from reproducing the correspondence. i don't want it to be a reflection, or an analysis of the correspondence, but rather, the thing itself. this correspondence has been different for each one of us and it shows through the emails. there is a distinct feeling of hesitation, incompletion, that something has been left unfinished, in this correspondence -- that's the most important for me. that we were unable to say everything, that we didn't finish the goals that we had set from the get go, that the exhibit failed to express what we wanted it to express, solely because we weren't quite sure what we wanted it to express -- we all had different perceptions and none were crowned with fulfillment. what we succeeded though was the process, the correspondence, the getting there where we never got to. it is the journey. the destiny is not important, only the journey. we thought we had a point ofconvergence where we all would meet and where we all would bring treasures found on the road. there were no treasures. but the thinking of the traces that we'd made, got lost, the tracking back, the moving forward, the discovery that there is no destination, the surprise that no treasures can be found -- all that, yes that is what this correspondence holds in it. no more. it's a map. of traces and tracks. of mistakes and losses. of discovery and invention. i agree, the book is open-ended, like you said. for me, at least, it is.

kardum em dzer pataskhannery u hartsnum inch katarvets mi tarva mej. inch vor ban pokhvel e. mi tari araj namknery tpely mer protsesin aveli shat ushadrutiun dartsneln er qan vor mez tesnum ein vorpes tsutsahandesi masnakitsner. hima uremn arden che. mi qich hervits enq kartses naum u urish imast enq uzum tal qan araj. indz tvum e vor hima grqi vra ashkhately talis e hnaravorutiun urish protsesi mej mtnelu.
shat em uzum ais hartsum el bolors linenq. chgitem hapakhel te voch ogtagortselu hamar miasnakan bary, vomanq chen hamadzainvi. im hamar mievnuin e menq miasnakan enq u menq khumb enq.
ekeq ekokh tari havaqvenq yerevanum u mer girqy qnnarkenq.

it helps to know when and how the decision to publish a book of letters took place. since i don't remember or didn't hear this conversation, i was still thinking of the list as a private, safe space. I think it's important to respect that idea for others who feel the same way.
I think using material from the blog isn't controversial because inherent in its format is the ability for everyone to self-select material to post. we were consciously deciding to make material public, and in many cases even collaborating to post.
That said, I can understand how publishing letters from a wide variety of writers is important, because it shows more dialogue than what's on the blog. It's good that many people knew the intention to publish it. But for those who didn't, perhaps they can self-select their own correspondence to be included in the book, rather than having it be chosen for them.

Lus, inchn e ujos?

inchi(( vorovhetev mi shabatic girqy tparanic vercnum enq

es asi da boloris hamar surprise klini en el es reakcianeric taqutyuns barcracav mernum em

> I think it has something to do with not knowing the full intent of the > list, but it seems I'm the only one who didn't get that.

to this i have one thing to say: intentional fallacy. how can we know the writer(s)' intention? is it possible to *know* the FULL intent of something that is created, constructed, destroyed, revised by a group of people? the intent is never to be considered -- it can't be considered.

meaning changes constantly. the meaning of the list was one thing, now it's changing. it's a chain of meanings that are never static or monological. the intent of the list, if you will, is transformation and evolution -- it can never stay the same.

I think we are glossing over the real problems that some members have with the idea with a post-structuralist blah-blah over intentionality and meaning. I just wish we don't refer to theoretical positions to cover up our practical deeds.
I think, it is a problem to publish the book as an archive, for example. What's the point of archiving our conversations? Are we already so totally dead as a group? I am not against archives, but if we are talking about archiving something, we should face some of the issues that this practice entails.
If the goal is to publicize our activities, then priting a 200-300 page conversation in Armenian, with English letters will not win us much of an audience, not even ourselves!
How about making some really creative interventions, for example - an artistic project in Lovers' Park? I think that the group is in a general stagnation of creativity.

dear all i have been following our dialogue over the queering yerevan issue
and i have to say that every point that has been brought up by each person
has been valid and relevant, without refuting the validity of the others',
and i am not attempting to be 'clever' when i say this. but what is
the right path when everyone is a little right but not totally so?
having said that i have to admit that angela has hit the problem over the
head by pointing out the repetitious and stagnant nature of such a creative
back-pedalling. why not instead publish an anthology of writing: a piece by
each and every one of us including some images and put together a dynamic
readable publication, we can be proud of? the diversity of our voices and
points of view would be much more effective if we were addressing a larger
group than our listserve, don't you think?

> In fact, if I recall, you have *corrected* me in
> the past by stating the purpose of this group is not to
> advance queer issues or connect with other Armenian LGBT
> folks per se (this, in relation to my asking to put a fellow
> Armenian lesbian's blog up on our list of resources on
> our blog). So inherently (whether it is verbalized or not),
> the group has an intention. It just seems to be constantly
> shifting and seems to be different things to different
> people. Which I know you would say is a good thing (and
> perhaps an "intention" in its own right).

i'm seeing two (maybe even more) different (dissonant) forces opposing the publication of the correspondence. one dominant thread says we're risking our safety, we're opening up a space that has been the sole place where we've been able to express ourselves unabashedly and freely. a place we call our own. publicizing some of the things said on this list would provoke the safety of the group (and individuals within the group). the other dominant thread says the book will have no audience -- it won't be of interest to the people beyond wow. that it would not attract a readership and that it would be a waste of paper and ink, a waste of breath. that we should redirect that breath and that energy to create something utterly different and innovative, something that would be marketable and directed at a specific audience. there is also a third dominant thread saying lets dismantle the safety that we've constructed around ourselves, lets step outside the cocoon
where we've transformed and morphed into various shapes, and detach/look at/assess the broken wall from the outside. read ourselves in a different context. rearrange the traces of our journey and juxtapose them to present paths, making the journey palpable and newly perceived. how else can we perceive and recognize the absences and the presences that flicker within the group? what else might express the distance and the distant body better than a book of correspondence that has attempted (and perhaps failed) to keep us unified? what else can manifest the process of translation that we've struggled with, a process that has made our "otherness" visible to one another and catalyzed the "other" in us, while attempting (and perhaps failing) to create a familiar language that we all can understand. and what else can manifest the difficult road complicated by conceptual conflicts that renewed and strengthened the sense of hope and persistence within the group?

it has been raining here a lot in the past couple days. the snails have crawled out from their hiding places and gathered around the rotting table in the zarubyan garden. arpi said, careful, don't step on them. but it was too late -- someone had already been there before us and among the red mulberries smashed on the ground i saw a few broken shells and slime. the table needs to be repaired -- it needs a new top and sturdy legs. the paint has chipped away.

Shushi des 7 femmes

Je la sens en train de respirer dans la chambre à côté, j’ai très envie de lui parler, de lui dire ce que j’en pense vraiment de toutes ces histoires vraies et fictives.

Elle est revenue trop tard pour qu’elle puisse entendre mes chansons…je glisse dans une nuit sans fin, je sais dès le départ que je poserai longtemps mon regard quelque part entre elle et mes convictions.
Je n’ai pas envie de dormir comme ça sans aucune trace de changement et de partage d’émotions et de regards infinis posés dans la clandestinité de tous nos rapports. Je continue à tout amasser comme une pauvre petite souris des champs qui a très envie de tout maudire et fermer la porte à clef pour retrouver la magie de l’enfance et de la rêverie.
Elle est partie loin cette fois-ci, elle est là bas quelque part en train d’abhorrer ses gestes et en retracer d’autres inconcevables, incontournables mais imperméables.

Toucher du regard, toucher des lèvres, toucher au plus profond de ma conscience
Toucher pour ne plus sentir la fin qui engourdit sans cesse
Toucher pour pouvoir enfin retrouver la joie repartie dans tous les sens
Rien ne vaut la chaleur d’une goutte de larme répandue sans raison afin de dissiper tous les sentiments possibles aux quatre vents.

Je garderai toujours cette image du miroir cassé entre les deux rangées de mon tiroir de souvenirs blasés.

Elles chantent comme des sirènes et n’arrivent pas à unir dans leur harmonie les chants des guerres du monde entier.
Je changerai ma vision du monde pour pouvoir l’accepter dans toute sa complexité. Je n’ai plus rien à perdre…puisque j’ai déjà perdu mes certitudes. Je n’ai pas d’autres ambitions et d’autres attentes que de me retrouver un jour dans le prisme de sa réalité.

Je marche à travers les petites ruelles. Cette ville n’a pas de fin. Cette ville me vide. Je deviens un spectre du passé. J’erre comme un zombie dans la lourdeur de la brume qui se pose éternellement.
Elles chantent derrière moi. Leur voix est une incantation, elle me suit partout. Mes yeux tombent dans une désuétude complète. Mes mains se posent sur la terre humide et je m’abandonne.

Lusinein: Lomo Lyubitel'. Anonymous Photographer

meurtrissure

Ses yeux ont raconté une misère que je ne connaissais pas
J’ai cherché partout les mots pour traduire ses regrets
J’ai pris les grandes feuilles qui enfermaient tous ses secrets
Je les ai coupées en petits morceaux
Les ai enfoncées tout au fond de mon vagin
Là en sécurité, je les garderai quelques siècles
J’en ajouterai d’autres
Des pages, des morceaux, des pensées, une chanson, une poupée, les clefs,
une ancienne photo, un disque de Piaf et quelques breloques ramassées au vernissage

Tranquillement, je sillonnerai les rues d’Erevan
Je ne reconnaitrai personne
Je suivrai cette fille aux cheveux frisés à l’odeur d’amande
Je ne lui parlerai pas
J’observerai en silence tous ses gestes
Je creuserai dans mes mains
Je sentirai le sang brûler les sillons de mes paumes
Et je me calmerai en serrant fort mes jambes
Pour ne pas dévoiler les dégoûts engloutis.

"աղջիկը"

հունիսի 14-ին, կիրակի, երեկոյան ժամը 9-ին, հրավիրում ենք ձեզ զարուբյանի պարտեզ, "աղջիկը" ֆիլմի դիտմանն ու քննարկմանը:

"աղջիկը" (2000) կառուցված է մի անհնարին սիրավեպի շուրջ, որ տեղի է ունենում փարիզում, "արվեստագետի" (ագաթա դե լա բուլեյ) ու "աղջկա" (քլեր քիմ) միջև: ֆիլմը հիմնված է մոնիկ ուիտտիգի կարճ պատմվածքի վրա. սցենարը գրել են ուիտտիգն ու իր պարտնյոր սանդի զեյգը: ֆիլմի ռեժիսոր` սանդի զեյգ:

improv theater | take one

we're meeting with tata at the center's garden for improv theater on thursday at 1:00. first practice day. bring with you a line, excerpt or passage from a favorite book, play, etc, something that has an action and actors/speakers in it. should be short. will choose one of the excerpts and try our first improv play.

տատայի հետ հանդիպում ենք հինգշաբթի օրը, ժամը 1:00-ին, իմպրովիզային բեմադրության մեր առաջին փորձին: ձեզ հետ բերեք մի տող, հատված կամ մաս ցանկացած գրքից, պիեսից, կամ ուրիշ որևէ տեղից, որտեղ կան կոնկրետ գործողություններ ու գործող անձինք: կարճ մի բան: ընտրելու ենք մի հատված ու փորձ անենք զարուբյանի այգում:

Agitation

Je suis bouleversée
Mots que je n’ose prononcer, que je n’ose mentionner.
J’irai lui prendre la main demain pour écrire dans sa paume tous mes sentiments
Sentiments indélébiles dans la paume de sa main

Je n’oserai pas tout révéler, l’interdit ronge les mots, mes mots
J’éclaterai en mille morceaux
Mieux vaut ne pas en parler
Mieux vaut faire la guerre
Et mourir sans hésiter

Mais les mots resteront gravés à jamais
Dans le creux de sa main

Les mots dans ma main…je les ai arrachés
Il y a longtemps
Avec une petite fourchette rouillée
J’ai creusé dans ma paume…pour tout effacer
Les mots ensanglantés tombaient en lambeaux
Une odeur dégoutante s’en dégageait
Odeur de rognure, odeur de honte
Le sang coulait si chaud si doux
Il coule toujours
Dans mes mains, en dessous des bras, de mes seins
sur mon ventre
Entre mes jambes,
Sans arrêt.

PRAKTICA LTL 3

էյմի և յագուար

the next film that we'll be showing is aimée & jaguar:

SUMMARY (i hate writing summaries, here is a summary from amazon):

in 1943, while the allies are bombing berlin and the gestapo is purging the capital of jews, a dangerous love affair blossoms between two women. one of them, lilly wust (juliane köhler), married and the mother of four sons, enjoys the privileges of her stature as an exemplar of nazi motherhood. for her, this affair will be the most decisive experience of her life. for the other woman, felice schragenheim (maria schrader), a jew and member of the underground, their love fuels her with the hope that she will survive. a half-century later, lilly wust told her incredible story to writer erica fischer, and the book, AIMEE & JAGUAR, first published in 1994 immediately became a bestseller and has since been translated into eleven languages. max färberböck's debut film, based on fischer's book, is the true story of this extraordinary relationship. the film was nominated for a 1999 golden globe award and was germany's submission for the best foreign language film oscar. both actresses received silver bears at the 1999 berlin international film festival for their portrayals of "aimée" and "jaguar".

time: monday, june 1, 7:00p.m.
place: yerevan, zarubyan 34, the garden

come one come all
byob

Gay Animals Live in the Zoo

Animals Live in The Zoo

Before arriving to Poznan, I could hardly imagine that I would spend a whole day in the Zoo, given my personal aversion from all zoos in general and the unlikelihood of setting myself upon such a journey in a city I was visiting for four days –to lecture, to visit galleries and to have incredible amount of zubrovka and other types of spirits with always hilarious and wonderful Pawel. Nevertheless, life is contingent and we can never predict our actions, neither can we predict the various hidden and legendary stories we learn when we appear in a new place.

After several drinks Pawel told me the longer version of the already quite famous story about Ninio. His colleague and friend Roman confirmed and added details to Pawel’s colorful narration…a new urban legend has emerged in Poznan, which has already made this Polish city world famous –appearing in the headlines of Reuter, Guardian and other news outlets. Moreover, Poznan is threatened to become a city for gay pilgrims from all over the world. Before this prediction would come true, we made a conscious and rational decision to visit the Zoo.

Now, what’s the connection between the emerging urban legend Ninio, the Zoo and the gay pilgrims?

Ninio is an elephant who spent his childhood in Warsaw and then was brought to Poznan last year, when he was 10 years old- perfect time to fornicate, produce baby elephants and bring new revenues to the glorious city of Poznan. A huge glamorous house was built for Ninio (which cost approx 11 mln. USD) in the best area of the zoo, with the best panorama (with the view of the “African village” and the forest around it), 24 hour hot water, electricity, luxury showers, sauna, Jacuzzi, and in addition, she-elephants –a perfect environment for a healthy male elephant in his teens to reproduce little baby elephants. All seems well-planned: neither the socialists nor the religious nationalists are complaining about the money the city spent on pharaoh Ninio…except that Ninio shows no interest in his beautiful female friends who look like models from the latest elephantine Vogue fashion magazine – 6 feet tall, slim and fashionable.

The sheer disappointment amongst the Zoo administrators and the city governors is replaced by biblical terror when our young man starts showing interest to his even younger friend – four-years old Isou. Nationalist religious parties start screaming that they can’t tolerate a gay animal in a Polish Zoo, blaming the city for its excessive expenditure and promising that Ninio will burn in hell. LGBT groups, activists, queer artists and transvestite performers all march in support of Ninio –raising money, raising awareness and producing Ninio T-shirts for sale (Pawel brought one for me from a lesbian club). A real cultural war has ranged over our young man. Now, Isou and Ninio are totally isolated, they are not allowed to “hang out” together, and the Zoo attendant told us, that is because they are both “dva samtsa” (two males). After a 2 hour long walk in the Zoo to reach our hero, we only found out that for most of the day the elephant is hidden from human eyes, confined in a smaller space (than his younger friend), imprisoned and punished as a gay villain for his attempts of sodomy and pedophilia.

The Zoo administration (according to the rumors) is planning to bring in four Dutch (!) female elephants to build a harem for Ninio and enforce a heteronormative behavior upon him. However, there is some hope that all four Dutch (!) elephants might turn out to be lesbian. I also suspect that the Catholic church will provide Ninio with a priest –gay converter.
The morale of the story: why we should not discipline and enforce morally unproblematic behavior and socially accepted sexuality to all animals inhabiting our planet. Perhaps through this incorporation of animals into human society, they will one day start ruling us and save us from ourselves -- ala “the return of the repressed”.


Angela

"իգական փորձանք," ջոն ուոթերս

.

you are invited to the screening of FEMALE TROUBLE (1974) written, produced, and directed by john waters, an american satire framed around the theme "crime is beauty" (and also gender stereotypes, concepts of beauty and fashion, family economics and structure) that inspired judy b to title her celebrated work GENDER TROUBLE. the film features the all-time star divine, who appears in almost all movies by waters, david lochary, mary vivian pearce, mink stole, edith massey (edy), michael potter, cookie mueller, and susan walsh.

time: monday, may 25, 9:00p.m.
place: yerevan, zarubyan 34, the garden

come one come all
byob

Queer Pride Armenian Reading NYC

Gartal and the Armenian Gay and Lesbian Association of New York present

"An Evening of Literary Pride"



June 20th, 2009, 6 PM

LGBT Community Services Center - Room 410
208 W. 13th Street (between 7th and 8th Avenues)
New York, NY 10011
212 620-7310 / http://www.gaycenter.org
Subways: ACE, 1239 to 14th Street
Suggested Donation $5

Gartal and AGLA NY have asked writers and poets to read selections related to the issue of pride, a loaded term for Armenians and queers alike. Hosted by Arthur Nersesian, famed East Village novelist of such books as The Fuckup, Chinese Takeout, Manhattan Loverboy and his most recent, The Sacrificial Circumcision of The Bronx. Introduced by Nancy Agabian, author of the new memoir Me as her again: True Stories of an Armenian Daughter. Reception to follow.

Readings by:
David Ciminello
Amy Ouzoonian
Aaron Poochigian
Margarita Shalina
Hrag Vartanian

WRITERS' BIOS:

David Ciminello’s fiction has appeared in the literary journal Lumina. His short story "PD XOX" appears in the forthcoming anthology Portland Queer: Tales of the Rose City. His poetry has appeared in Poetry Northwest. His original screenplay Bruno (a finalist in the Nicholl Fellowships in Screenwriting) was produced and occasionally appears on DVD as something vaguely resembling the original story. David has received his MFA in Fiction from Sarah Lawrence College. He currently lives in New York City where he works as a writer and teaching artist.

Amy Ouzoonian is a writer, performance artist and editor. She is the author of Your Pill (Poems, Foothills Publishing), Editor of In the Arms of Words: Poems for Disaster Relief (Poems, Sherman Asher Press). She is currently a graduate student at The New School and is working on a series of performance pieces that incorporates her work with music and dance called "Waiting Journey." She lives and creates in Queens, NY.

Aaron Poochigian attended Moorhead State University from where he studied under the poets Dave Mason, Alan Sullivan, and Tim Murphy. After traveling and doing research in Greece on fellowship, he earned his Phd in Classics from the University of Minnesota. Forthcoming translations include Sappho’s poems and fragments for Penguin Classics; Aeschylus, Aratus and Apollonius of Rhodes in the Norton Anthology of Greek Literature in Translation; and his edition of Aratus’ astronomical poem, The Phaenomena, from Johns Hopkins University Press. His original poems have appeared in numerous journals, including Arion, The Dark Horse, Poetry Magazine and Smartish Pace. He now lives and writes in Brooklyn, NY.

Margarita Shalina was born in Leningrad and raised on New York’s Lower East Side. Her poetry has appeared in Poems for the Retired Nihilist V. 2 (Fortune Teller Press, UK, 2007), EvergreenReview.com, New York Nights, and as a broadside for Poetry Motel. She has written essays for ZEEK Magazine and Three Percent, the website that accompanies Open Letter Press. She was a contributing translator to Contemporary Russian Poetry (Dalkey Archive Press, 2007) and is the Independent Press Buyer for St. Marks Bookshop. She lives in New York.

Hrag Vartanian is an Armenian-Canadian writer, critic and cultural worker. He lives in New York and his work has appeared in the Art21 blog, AGBU News, the Brooklyn Rail, NYFA's Current, Huffington Post, Modern Painters and contributes a street art column, "Re:Public", to ArtCat Zine. He serves on the board of the Ararat Quarterly and the Triangle Arts Association. He also blogs daily at hragvartanian.com. He is gayly married and hopes that one day his marriage will be legally recognized across America and around the world.

ABOUT GARTAL: Since 2002, Gartal ("to read" in Armenian) has been an independent forum for both established and emerging writers of Armenian descent and/or writers dealing with Armenian themes to read their poetry, fiction, creative nonfiction and dramatic texts to the public. Coordinated by writer Nancy Agabian, Gartal brings together, via the dual acts of reading and listening, diverse Armenian constituencies, from the progressive to the traditional. A particular effort is made to give voice to Armenian stories that haven't been widely heard, including those of mixed race, various religions, different economic backgrounds, and queer Armenians. For more information about the series, visit http://armeniandrama.org/GARTAL.php or email nancyagabian@gmail.com.

ABOUT AGLA NY: Since 1998, the purpose of AGLA NY has been to provide space for lesbian, gay, bi, and transgender Armenian-Americans, their partners, and their allies to come together as a community. The forum to network fosters our visibility and strengthens our cultural and ethnic ties to the queer communities and Armenian communities to which we each belong. We meet monthly at the Lesbian, Gay, Bisexual & Transgender Community Center in New York, NY. For more info, visit, http://aglany.org.

Գրական արհեստանոց

Գրական արհեստանոց

{մայիս - հունիս 2009}

Ուտոպիանա մշակութային-ստեղծագործական հասարակական կազմակերպությունը և Կանանց Ռեսուրսային Կենտրոնը շարունակում են «Գրելու փորձ» հերթական հանդիպումները, որոնք անցկացվելու են «Այցելելով արխիվը» ծրագրի շրջանակներում:

Շուշան Ավագյանի վարած մեկամսյա գրական-թարգմանչական հանդիպումների ընթացքում մասնակիցները կկարդան անգլերեն լեզվով ժամանակակից ամերիկացի գրողների տեքստեր ու կքննարկեն/կմեկնաբանեն այդ տեքստերի գրական/շարահյուսական հատկությունները, ինչպես նաև կկատարեն թարգմանչական փորձեր` անգլերենից հայերեն: Հետազոտվող խնդիրները կկենտրոնացվեն սուգի գրական պատկերումների ու այն խնդիրների շուրջ, թե ինչպես է գրականությունը հակագրում վկայության, ցուցմունքի փորձը: Հանդիպումները տեղի կունենան մայիսի 26-ից հունիսի 19-ը, յուրաքանչյուր երեքշաբթի և հինգշաբթի:

Մասնակիցները պետք է լավ տիրապետեն բանավոր ու գրավոր անգլերեն լեզվին:

Հետաքրքրված անձինք թող ուղարկեն մի համառոտ էլ.նամակ savagya@ilstu.edu և a-adamian@utopiana.am հասցեներին մինչև մայիսի 15-ը` ներկայացնելով իրենց ու գրելով մասնակցության հետաքրքրվածության մասին, ինչպես նաև կցելով իրենց CV-ները:

is this an accurate representation of lgbt groups in armenia?

###
Forced Out: LGBT People in Armenia (February 2009)

Report on ILGA-Europe/COC fact-finding mission

Written by Aengus Carroll
and Sheila Quinn

LGBT people in Armenia suffer from a high level of hostility, discrimination, social exclusion, hate crimes and violence. Homophobia is deeply rooted in the Armenian society. Stigmatisation is so pervasive that most LGBT people are forced out of communities and deprived of any chance to openly express their sexual orientation or gender identity. And yet they are forced to come out and organise into associations and groups if they want to be able to stand up for who they are.

The joint ILGA-Europe and COC report is the first of its kind to be published about same-sex relationships and LGBT people in Armenia. It explores identities, common human rights violations, the landscape of LGBT organising, health and HIV/AIDS, and relevant legal aspects. It also provides recommendations to the Armenian government, donors, LGBT activists and international organisations.

questions from christian garbis

On Thu, Apr 2, 2009 at 2:40 AM, Christian Garbis <***> wrote:

Hi, My name is Christian Garbis. I am a writer from the US living in Yerevan. My blog is called Notes From Hairenik, and I also write for the Armenian Weekly, which prints in Boston. I want to write an article about the Gay and Lesbian community in Armenia. I've already spoken to Mamikon Hovsepyan and several other gay men, but I wanted to get the viewpoint from lesbian women as well. Mamikon suggested that I contact you.

If you don't mind, could you answer some questions for me?

1. What has it been like for women who are lesbians living in a monoethnic and traditional society where homosexuality is not really tolerated or accepted? Homosexuality is a taboo subject for Armenians in general (including the US) that people do not want to address or understand. Please give an overall view and even a personal view if you would like to.

2. What are the reactions from family members when they learn that their daughter/sister is a lesbian?

3. Do lesbians face prejudice and scorn from people in society? How are lesbians treated? Are lesbian women assumed to be heterosexual for instance by society or do lesbians make there sexual orientation obvious to others?

4. Do you see future changes in the way society tolerates homosexuals in Armenia?

5. Finally, perhaps a strange question. Some Armenian men I spoke to would consider marrying a woman to have children so long as the wife-to-be accepted his gay lifestyle and personal needs. Do some lesbians wish the same from straight men to have children? Has this been done?I may want to use quotes from your answers (whoever answers this message). If you could write your name, that will be helpful. Your name will be changed for the article, do not worry about that.

Thanks for your help and regards,

Christian

###

es el mer hangsti tuny:)

Ch/Tsnundd Shnorhavor, Lusine

Kahirei xarnashpoti mej, aghmuki, husahatutyan u qaghaqayin xjdjutyan mej harnum e Lara Baladii installatsian` huysi ashtarak. Installatsian karmir xchaqarits chartarapetakan karuyts e, vori miayn exteriern e kangun. Aveli shut ayn kisakaruyts e` inchpes Kahiren ayn bolor kisakaruytsnery, vor shrjanakum en qaghaqy, ev voronq li en anhraverq bnakichnerov` Kahirei metsamasnutyuny kazmogh ayn mardkantsov, ovqer goyutyan ayl mijots chunen, qan huysy. Karuytsi mej haytnvelov` handisatesy karogh e hangstanal dzaynayin installatsiayi hnchunnerits u verjapes haytnvel 20 mln. bnakich unetsoghays qaghaqum aydqan anhnar andznakan mekusatsman u arandznutyan mej.

waiting for tables: a work-in-progress

“Waiting for Tables”
by Nancy Agabian
Saturday, May 2, 2009 at 3 pm
Free admission

“Waiting for Tables” is a lyric essay about the Armenian and Turkish communities in Sunnyside and Woodside, Queens. After moving to Woodside in 2007 and discovering Turkish and Armenian restaurants and groceries, not to mention corresponding communities, Agabian set out to discover the relationship between two nationalities historically at odds with each other, mashed together in a tiny neighborhood in New York City. This is a first-person account about life and death, the reality of immigration, and neighborhood diplomacy.

-

The reading takes place on Saturday, May 2, 2009, 3pm at TOPAZ ARTS. A question-and-answer session will follow the reading. Refreshments will be served. TOPAZ ARTS is located at 55-03 39th Avenue in Woodside, Queens. Subway directions: #7 train to 61 St. or the R, V, G trains to Northern Blvd.

-

Nancy Agabian is the author of Princess Freak, a collection of poems and performance texts on her bisexual coming-of-age, and Me as her again, a memoir of her Armenian-American family. Her writing has appeared in numerous anthologies and journals, including Birthmark: A Bilingual Anthology of Armenian-American Poetry, Hers 2: Brilliant New Fiction from Lesbian Writers, and KGB BarLit. A Fulbright scholar to Armenia for 2006-07, she's currently working on The Fear of Large and Small Nations, a book about nationalism, corruption, family and freedom in post-Soviet Armenia. Nancy lives in Astoria and teaches writing at Queens College and at the Gallatin School at NYU. For more info about the author, please visit www.nancyagabian.com. This summer she will lead “Our Side”, a creative nonfiction workshop on cultural identity at TOPAZ ARTS – applications are available at http://www.topazarts.org/.

-

“Waiting for Tables” is made possible in part with funds from the Decentralization Program, a re-grant program of the New York State Council on the Arts, administered by the Queens Council on the Arts.

Ջուդի Բ

Երեկ գնացել էի Չիկագոյի Իլինոյիսի համալսարանում կազմակերպված Ջուդի Բ-ի լեկցիային. խոսեց իր նոր գրքի մասին` Պատերազմի կադրերի (Frames of War) վերաբերյալ, թե ինչպես են Ամերիկյան (օրինակ բերելով Աբու Ղարիբի բանտում տեղի ունեցած անմարդկային տանջանքն ու հալածանքը) ու Իսրայելի պատերազմները (վերջերս Գազայում տարվող նացիստական, զիոնիստական մաքրազերծումները), քարոզչության ու լուսանկարների միջոցով կառուցում/ներկայացնում որոշ կյանքեր որպես վշտալի/ցավակցելի, և որոշ կյանքեր անվշտալի/անցավակցելի: Սա իհարկե նրա հին աշխատանքի շարունակությունն է:

Judith Butler presents from her forthcoming book from Verso, Frames of War: The Politics of Ungrievable Life. Butler explores the way that recent US-led wars have enforced a distinction between those lives that are recognized as grievable, and those that are not. Extending the argument of Precarious Life (Verso, 2004), Butler argues that process of differential grieving is enacted through media forms that have become part of the very waging of war. This situation has led to the first-world destruction and abandonment of populations who do not conform to the prevailing norm of the human.

Թարգմանական խնդիրներ և իդեալոգիա

Կարդում եմ Լորենս Վենուտիի Թարգմանչի անտեսանելիությունը գիրքը, որտեղ Վենուտին ներկայացնում է օտար լեզուներից անգլերենի թարգմանության պատմությանն ու խնդիրները, և մեկնաբանում է թե ինչպես են սոցիալական, մշակույթային, քաղաքական իդեալոգիաները կերտում թարգմանության ոլորտը (թարգմանությունը որպես մշակույթային կապիտալ), և անհատական թարգմանիչների որոշումները: Առաջին գլխում քննարկում է օտար լեզվի ընտելացման գործընթացը (domestication method), որտեղ թարգմանչից պահանջվում է որ նա օտար դարձվածքներն (idioms) ու լեզվային/մշակույթային յուրահատկություններն այնպես թարգմանի թիրախային (target language) լեզվի, ասենք անգլերենի, որ ընթերցողին օտար չթվան այդ յուրահատկությունները և լինեն ծանոթ ու հասկանալի: Մի խոսքով ընտելացման ընթացքը տեղի է ունենում բռնության միջոցով, օտար կառույցները հպատակեցվում, ընտելացվում են այդ լեզվին ու մշակույթին. որոշ կառույցներ ջնջվում են կամ կերպափոխվում, և միևնույն ժամանակ նոր կառույցներ են գրանցվում թարգմանության տեքստի մարմնում: Օրինակ է բերում մի ոմն Գրեյվզի թարգմանությունը, որտեղ Հուլիոս Կեսարի կյանքի պատմության մի որոշ պարբերությունում, որտեղ նկարագրվում է Կեսարի կենակցությունը ինչ-որ մի կառավարչի հետ (լատիներեն ամեն ինչ նկարագրված է շատ պարզ. Կեսարը քնում է կառավարչի վրանում), Գրեյվզը օգտագործում անախրոնիզմներ (ասենք նրանց հարաբերությունը անվանելով միասեռական ու հետո օգտագործում է տերմիններ (օրինակ` catamite), որոնք նախ մթա 50ականներին գոյություն չունեին և որոնք բացի այդ ստեղծում, ավելացնում են հոմոֆոբիական իմաստներ (որ Կեսարի համբավն ու հռչակը խանգարվում է այս պահից հետո, որ Կեսարի դիկտատորությունը կապված էր նրա միասեռականության հետ, և այլն), որոնք բնագրում իհարկե գոյություն չունեն): Այս ամենը Վենուտին բացատրում է նրանով, որ 1940ականներին, երբ Գրեյվզը թարգմանում էր տվյալ աշխատանքը, Սառը պատերազմի շնորհիվ Ամերիկայում իշխում էին հակա-կոմունիստական սենտիմենտներ (ինչպես նաև Սովետ. միությունում արվում էր հակառակը) ու կոմունիստներին/սոցիալիստներին դիվային ու դեմոնիզացված բնույթ տալու համար, նրանց աննորմալ ու պետության/ազգի թշնամիներ կոչելու նպատակով, պիտակավորում էին կոմունիստ-միասեռական ("communist homosexual treachery was witch-hunted close to the heart of the high-cultural establishment"): Կեսարի դիկտատորական բնույթն ըստ Գրեյվզի թարգմանության բացատրվում էր նրա այլ տղամարդկանց հետ հարաբերությունների հակումով: Թարգմանությունն, ըստ Վենուտիի, ընտելացվում էր երկրում իշխող տարբեր իդեալոգիաների ուժի ներքո, և թարգմանիչն այս դեպքում դառնում էր այդ իդեալոգիաների անտեսանելի գործիքը` ուժի մեխանիզմին անհրաժեշտ է թարգմանչին տալ անտեսանելի բնույթ, նրան գովաբանել ու պարգևատրել եթե կարողանում է լավ ու արագ ձևով ընտելացնել օտար, տարօրինակ ու յուրահատուկ տեքստերը: Հակառակ դեպքում, թարգմանչին, ով փորձում է դուրս գալ իր անտեսանելի դերից, ստեղծել յուրահատուկ ու անկախ թարգմանություն, ով շեղվում է ուժի մեխանիզմի տեսանելի դաշտից, պատժում են:

Եթե մի պահ դուրս գանք գրական թարգմանական աշխարհից և դիտարկենք թե ինչ է տեղի ունենում այսօր մեր մամուլում և ընդհանրապես տարբեր դիսկուրսներում որտեղ միասեռությունը ներկայացվում է որպես "ազգային վտանգ" (Կարինե Դանիելյան, Հարություն Մեսրոպյան) կամ որպես "անառակություն" (Խաչիկ Ստամբուլցյան), ապա պարզորեն կտեսնենք որ նման մեկնաբանությունները գալիս են ոչ թե ազգասեր/ազգանվեր կամ գիտական տեսանկուններից, այլ պարզ ու պարզ իդեալոգիաներից (Louis Pierre Althusser) և ուժի/(հայր)իշխանության նորմալացման դիսցիպլինար կառույցներից (Michel Foucault), որտեղ եթե բոլորը լինեն միանման ու միաձև, հեշտ կլինի բոլորին ղեկավարել մի քանիսի շահերի համար:

Ինչևէ, նման իդեալոգիաները` ստանդարտացնելու, նորմալացնելու, էկոնոմիզացնելու և ընտելացնելու, հենց իրեն թարգմանչին տալիս են շատ քիչ հնարավորություններ ազատ ու էքսպերիմենտալ աշխատանք տանելու, լեզվային խաղեր իրականացնելու ուղղությամբ. նրա աշխատանքը, եթե չի բավարարում ստանդարտացման մեխանիզմին, անտեսվում է (Սովետ միությունում թարգմանիչների անունները համարյա թե երբեք չէին տպվում գրքի էջերում, նշվում էր միայն թե որ տպարանն է տպել գիրքը; բացի այդ թարգմանիչները չէին ընտրում գրքեր, այլ նրանց հանձնարարում էին), չի գնահատվում որպես լիարժեք աշխատանք և միշտ համեմատվում ու կախվածության մեջ է մնում բնագրի տեքստին:

Live from Angela: Apart We Are Together

Presentation at Art Historians Association 2009 Conference, April 2-4, Manchester
Panel: Intersectional Queer Visualities

When I sent my abstract for acceptance to this panel several months ago, I had a clear position I wanted to articulate. The memories of WOW’s first exhibition – Coming to You Not to Be With You in Yerevan still fresh, I wanted to retrieve the experience of doing collective work with artists and writers within the framework of this exhibition. I wanted to construct an inter-subjective topography of the exhibition we organized together in the summer of 2008 in Yerevan. What I had in mind was to recuperate this collective experience of labor, precisely the experience of producing art as a laborious collective process which resulted in an intersubjective exchange between the participants, this in turn, having emancipating consequences for the production of the aesthetic experience. I wanted to bring in the experience of working together with artists and writers within the framework of WOW as constitutive of a possible/impossible collective, which functions through dissensus rather than consensus, a collective which came into being through a dialectic of reunion and partition, through aggressive gestures to call the other to share a common space, and through an equivocal refusal to share that space, reflecting vulnerability and fragility at the very heart of the subject.
As the temporal distance from the original event increased, I felt the need to not only question and critique my own role in the construction of queer discourses and identitarian associations in Armenia but also to interrogate the very possibility of subjectivisation within the dialectic of reunion and partition. What if subjectivisation fails? What if adapting pre-established and predefined regimes of identification and identitarian associations developed under radically different historical conditions results in the impossibility of subjectivisation? My goal here is to conceptualize the space and some of the possibilities which emerge between the attempts of subjectivisation and its very failure, on the example of WOW’s exhibition Coming to You Not To Be With You.
Throughout my presentation I will then construct a different topography, not that of subjectivisation but non-subjectivisation, not that of desire within the construction of collectives and communities but the impossibility of desire. This multi-layered narrative is comprised of factual information about WOW as a collective –the modes of communication and interaction which might or might not result in collectively coming together, my own commentaries derived from my subjective experiences within the group and my political commitments, other voices-fragments of speeches, utterances, visual references, which participate in the formation of the collective, the theoretical framework I am adopting for my interpretation and finally, a meta reflection upon the very narrative of writing, which I call a topographical curating as a way of reading art works and constructing an aesthetic experience through the very work of interpretation.

Break 1



WOW-Women-Oriented-Women’s loose network was established in 2007, or rather it was never established since it has mostly functioned through networks of virtual communication- blog and a list-serve, materializing only from time to time, situationally. It is comprised of more than a dozen of women artists, writers and activists who live in Armenia or the Armenian Diaspora- and namely, Canada, USA and Egypt. The collective is focused on women’s issues – starting from the questions of women’s rights and excavating and reviving untold stories of women artists, intellectuals and activists to creating new visual codes for artistic production. The umbrella project under which its initiatives are grouped is entitled “Queering Yerevan”, which functions through double-problematization: complicating the given spatio-temporal coordinates within the urban structure of the Armenian capital and problematizing the word queer. Though with some lapses to the perils of identity politics, the word queer has been largely taken to denote a specific perspective, an estranging look which sheds a different light upon already familiar phenomena, rather than gay and lesbian identity. At times, members come from radically different backgrounds: there are those who were born and live in Armenia where homosexuality has not been a part of mainstream or even marginal discourses until very recently, those who were born and grew up in Armenia but are now located elsewhere, such as myself, those who are second or third generation immigrants in North America and also those who grew up in the Diaspora but have expatriated to Armenia during the last 5-6 years. Given these different historical and cultural backgrounds of its members, the very structure of WOW calls for a community which does not pursue a collective agenda and is not united by a single cause. The diverse backgrounds of its members makes it impossible to identify the collective’s agenda in narrowly defined terms. While the local Armenian artists evolved throughout the late 1990s and 2000s, established friendships, produced works and exhibited together without any discourse of homosexuality or queerness informing their works, those members who grew up in North America often contribute through clearly defined politics of identity –be that of national or gender identity. At times the group communication becomes a struggle to obtain the right to name and frame the group’s “true and authentic” politics and to outline its agenda, to create cohesion and identity. However, these attempts are constantly renegotiated and contested within the group itself. Then, the collective is a space of contestation of meaning and signification, and by extend, ultimately a space of power struggle. As long as this struggle is ongoing without arriving at a consensus, it is possible to work, think and discuss together.
As someone who lived in Armenia and closely worked with local artists but is also participating in the academic discourses of identity politics within the Anglo-Saxon academia, I try to forge relationships within the group, connections and disconnections that would go beyond the politics of identity, or the West’s obsession with identity discourses. I believe that in the specific context of Armenian artists’ communities the politics of identity as formed within Western Europe and especially North America is an alien discourse which, if imported unconditionally, can have dire consequences for contemporary artists’ and other marginal communities subjectivisation within the mainstream culture. These discourses threaten to ultimately form a coherent “us”-appearing as the progressive peripheries against “them” (the mainstream culture)—defined as regressive and conservative. Thus this oppositional dynamic reinforces center and periphery, margins and mainstream division, legitimizing the dominant culture as a “core text”. (In Foucauldian terms, opposition rather than resistance to power, turns into an opposition in service of power ) I believe that in the specific context of Armenia marginal communities can not afford to detach themselves from the dominant culture – for cultural, social as well as economic reasons. Any act of detachment and fragmentation through particularization of identities could result in the atomization, enclosure and alienation of communities and abandoning the struggle over representation. Here I am not arguing for unity and consensus but for antagonism and dissensus which is resistant and subversive, it is not a detachment, yet – not an attachment and identification.

I believe that the artistic subjectivisation, if it is to offer any empowerment for these communities and if it is understood as a process of dissociation and disindetification rather than identity and recognition, can open up a space for a truly emancipatory politics through aesthetics itself, rather than through an overarching political cause. My own utopian politics within WOW is to salvage it from falling a pray to identity discourses or becoming yet another tool to advance progressive politics. On the one hand, there is the seduction to be packaged and exoticized as Armenian-women-queer, represented and entered into the economy of desire conditioned by the functioning of the international art market, and on the other hand, being instrumentalized by international funding bodies, civil society groups or progressive politics to advance a specific identity cause.

Break 2





I approach WOW first and foremost as an aesthetic community rather than a community which shares a common political cause striving for identity and recognition. I believe that by precisely defining it as an aesthetic community it is possible to salvage its truly political potential. I am also well aware that this definition is not merely a conceptualization or interpretation of the collective but an attempt to frame it, to direct its orientation and have an impact upon its politics. I hold that what aesthetics and anti- or beyond identitarian politics share is a possibility of political subjectivisation through aesthetics and by extent, if we remember Rancier’s Apart We Are Together, through disidentification. According to Rancier, “The aesthetic effect first is an effect of des-identification. The aesthetic community is a community of des-identified persons. As such, it is political since a political subjectivization goes through a process of des-identification”.



I would like to extend Rendell’s critical model and apply it to curating. More than anyone else, the curator’s prime occupation is with positioning works in a specific space; the latter not only understood as a specific architectural configuration but also as a historical field in which meaning is constructed and contested. Then, the curator is not someone who is external to the art works or someone whose task is to bring out and show the artist’s implied meaning but someone who engages the aesthetic language of the art works, assembles them, rearranges, rewrites and re-interprets in order to produce a space for experience: a space filled with and constructed by other bodies: coming together, staying apart, appearing and disappearing, both ephemeral and material. In a way, the topographic curating can happen in a given space and time, "really", but it can be also constructed post-factum, and each time differently, but always working with the spatial coordinates of specific works within a specific space and the curator’s subjective engagement with these works.
The project Coming To You Not to be With You is a topography of failed desire, the impossibility to stay together as a community, relentless attempts to construct a common space and the impossibility to share that space. It abandoned the notions of visibility, while being the first project in Armenia to bring together works of lesbian, bisexual and heterosexual artists in relation to queerness or I would rather call it estrangement, since this implies a double translation – queer into the Armenian word –տարօրինակող and back to the English word estrangement,. It’s a topography of a failure to come out, to open up, to be or to become queer; a topography of enclosed and isolated spaces –empty constructions, of the obsessive attempts of re-territorialization. It is not accidental that the title Coming to You Not To Be With You replaced the original conception of the project: Self-Mapping: Queering the City; the latter being an umbrella concept for WOW’s activities in general, a kind of mission statement. The original conception was about opening the self to experience the city as a phantasmic geography, to map it through personal memories, sites of encounter, coming together and breaking up, though the possibility of subjectivisation.

I walk through the garden where Coming to You Not To Be With You took place, as a participant-curator, as an accomplice, as a critic, as an outsider, as a friend. I mentally walk through the garden while physically located in my apartment in Cairo, with a distance of eight months from the original event. This is an imaginary walk, affected by the current politics of WOW and my personal interest to shift the orientation of the group from identity discourses to creating possibilities for a truly emancipatory politics through an aesthetic experience. I try to look for answers and possibilities in the summer exhibition, the only physical, non-virtual instance in which the collective came together not only to produce art but to labor together, to forge bonds and relationships through work. This included discussions, cleaning of the garden with shovels and hoes during the hot summer, smoking way too many cigarettes and consuming too much caffeine. I look back with the hope of finding an emancipatory potential in the collective’s coming together through a common aesthetic experience as a shared space rather than forging bonds through the politics of a common identity.
In the middle of the garden, after stepping over the disappearing traces of Astghik Melkonyan’s performance, passing through Adrineh Boghossian’s fragments of the photographed self, Lusine Chergheshtyan’s almost hidden and barely visible attempts of bodily communication and without reaching the crowed who came to the opening and is attentively following to Shushan’s and my conversation, I come across an abandoned house that has been there for a thousand and one years.




The half-ruined construction from another age, a decadent monument to the impossibility to remember the past as it is. This work by Arpi Adamyan and Lusineh Talalyan is an anti-monument, which mourns without remembering, a ready made-ornament with a vague and undefined sense of loss, but without memory. Its an assemblage of a ready-made anti-monument and a technological intervention in order to revitalize the space, to invite the viewer in, but without any success. The past is so obscured that it resists any work of reconstruction. I can enter the space through the semi-decayed window frame and the collapsing front door: however, this entry never takes place through invitation; it is too dangerous to enter this space – both literally and figuratively. This is a useless space, which calls in but does not accommodate, which refuses recognition and identification; it is not an abject space in which the residue and waste of society can nourish a potential to undo dichotomies but a space which is full of void and emptiness, which can not be utilized and reused and in which any meaning or signification collapses. The space closes itself off rather than invites in – it refuses to incorporate the reality coordinates of my everyday life, and by this fact, it is a phantasmic space which refuses symbolization, thus subjectivization. Within the space of the exhibition – inhabited with works, inhabited with other bodies and meaning, the empty room appears as a cavity, as a wound, as an abyss which does not promise redemption. This is a space of total disindetification, epitomizing the very impossibility to relate to the other, to identify with the other. This is not a space of dialogue and reciprocity but of isolation and solitude. While Shushan and myself introduce our collective and the exhibition to the audience, this work simultaneously cancels our utterances. In the way of being a space of dissensus, this is an aesthetic space par excellance, and by extent – this is an estranged (queer) space in that it destabilizes the look and cancels signification. However, paradoxically, as Rancier claims: “Constructing a place for solitude, an ‘aesthetic’ place appears as a task for engaged art” – in that it offers a radically emancipatory distribution of the sensible which creates ruptures and discontinuities within the everyday sensorial regime.

Angela

la c.u.l.o. (como unirse a la orgia)

Read a short article about WOW and our Summer 2008 Project Coming To You To Not Be With You in the Spanish La C.U.L.O.'s first issue (see pages 40-42).

ազգային անվտանգության սպառնալիք

մերսի, լուս, որ հղեցիր մեզ թերթ.am-ում տպված բանավեճին որտեղ Ղարաբաղի շարժման գործիչ Խաչիկ Ստամբոլցյանը հանդես է գալիս ռադիկալ, ինչպես հոդվածի հեղինակն է հասկանում, տեսանկյունից (ես կասեի առաջադեմ տեսանկյունից, եթե իհարկե Ստամբոլցյանը շարունակեր իր միտքը և քննարկեր թե ինչպես են անձինք դառնում կին, տղամարդ, հետերոսեռական կամ միասեռական). «Ես ինքս կենսաֆիզիկոս եմ, և լավ գիտեմ կենսաբանական կառուցվածքը։ Միասեռականությունը դա ուղղակի վարժանք է, սովորություն, ինչպես ոչ–ոք անառակ չի ծնվում, անառակ դառնում է»։

Բվուարն էր ասել, դեռևս 1949 թվականին, որ կին չեն ծնվում, այլ դառնում են (the second sex): Դեռ չծնված մեզ արդեն տալիս են դերեր. տղա եմ ունենալու . . . անունը դնելու եմ Կիկոս . . . տղայի նման քեզ պահիր Կիկոս . . . տղայավարի քեզ պահիր, աղջկա նման մի նվնվա, աղջկա շորեր մի հագիր: Կամ . . . աղջիկ եմ ունենալու, անունը դնելու եմ Մանուշակ, որ մանուշակի նման հեզ ու նազան լինի, հեզաճկուն ու նուրբ . . . աղջկա նման քեզ պահիր Մանուշակ, ոտքերդ փակիր, աղջիկ ես, շատ մի խոսիր, աղջիկ ես, լացիր, աղջիկ ես, ինչու չես լացում, բա դու աղջիկ չես: Եթե Ստամբոլցյանը վստահորեն գիտի որ անառակ մարդ չի ծնվում այլ դառնում է, ապա կարող է նույն վստահությամբ շարունակել իր անալոգիան, որ մարդիկ չեն ծնվում հետերոսեռական այլ դառնում են -- հասարակությամբ տրված դերերը իրականացնելու նպատակով, թե ինպես էր Բատլերը բացատրում, հասարակության թատրոնում խաղալու համար բոլորս ստանձնում ենք գենդերային ու սեռային դերեր (gender trouble):

Իսկ ինչ վերաբերվում է ՁԻԱՀ–ի ի հայտ գալուն . . . օֆ . . դե ինչ ասեմ, տգետ մարդիկ ինչպես են դառնում կենսաֆիզիկոս . . . երևի մեր համալսարաններում դեռ Դարվինի գրքից այն կողմ զարգացում տեղի չի ունեցել, հա???